Erişimin Engellenmesi

Geçmişte yaşadığınız ve artık güncelliğini yitirmiş olumsuz bir olayın dijital ortamlarda isminizle ilişkilendirilmeye devam etmesine karşı arama sonuçlarından çıkarılmayı talep etmeniz, unutulma hakkı bağlamında değerlendirilebilecek bir durumdur. Bu hak, üstün bir kamu yararı bulunmadığı sürece, dijital hafızada yer alan kişisel verilerinizin silinmesini veya bunlara kolayca ulaşılmasının engellenmesini isteme özgürlüğünü ifade etmektedir.

İnternet ortamında yer alan, güncelliğini yitirmiş, artık ilgisiz hale gelmiş veya şeref ve itibarınızı zedeleyen haberlerin arama sonuçlarından çıkarılmasını talep etmeniz unutulma hakkı kapsamında hukuken mümkündür. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa Adalet Divanı kararları ışığında, bireylere geçmişte yaşadıkları olumsuzlukların unutulmasına imkan tanıyarak hayatlarında yeni bir sayfa açma fırsatı verilmesi anayasal bir güvence olarak değerlendirilmektedir.

İnternet üzerinde kendi isminizle arama yapıldığında, geçmişte kalmış ve sizin kişilik haklarınızı zedeleyen asılsız haber, bilgi veya belgelere yer verilmemesini talep etmeniz unutulma hakkı kapsamında değerlendirilmektedir. Sosyal medya yasası ve ilgili mevzuatlar çerçevesinde, internet haber içeriği açısından zarar gören kişilerin, suçla ilgili olmayan veya tamamen asılsız olan bu yayınları kaldırtma hakkı güvence altına alınmıştır.

İnternet sitenizde yer alan ve hukuka aykırı olduğu veya bir başkasının kişilik haklarını zedelediği iddia edilen metin veya içerikler için yasal kural olarak yalnızca o spesifik sorunlu içeriğe (doğrudan URL adresi bazında) erişimin engellenmesi esastır; tüm bir internet sitesinin toptan kapatılması ancak istisnai durumlarda gündeme gelir. İlgili internet kanunu maddeleri ve yüksek yargı kararları ışığında, binlerce sayfalık bir sitedeki tek bir kısa yazı dahi bahane edilerek tüm alan adının haksızca erişime kapatılması, anayasal mülkiyet ve ifade hürriyetine yönelik çok ağır ve orantısız bir müdahale olarak net bir şekilde değerlendirilmektedir.

İnternet üzerindeki platformlarda şahsınıza yönelik hukuka aykırı veya iftira niteliğindeki içeriklerden dolayı, içeriği doğrudan üreten kişi kadar duruma göre site yöneticilerinin de sorumlu tutulması ihtimali bulunmaktadır. Hukuki uygulamalarda bu platformları işletenler yer sağlayıcı veya servis sağlayıcı olarak tanımlanmakta olup, kural olarak başkasına ait içerikten doğrudan sorumlu olmasalar da, hukuka aykırı durumdan haberdar edilmelerine rağmen müdahale etmemeleri halinde sorumlulukları doğabilir.

Bir web sitesinde veya forumda kullanıcılara alan sağlayan kişi ve kurumlar, prensip olarak kullanıcıların eklediği içeriği önceden kontrol etmek veya hukuka aykırı faaliyetleri araştırmak zorunda değildir. Ancak yasal mevzuatımız gereğince, yer sağlayıcı konumunda iseniz, hukuka aykırı içerik konusunda şikayet almanız halinde teknik olarak imkan bulunduğu ölçüde o içeriği yayından kaldırmakla yükümlüsünüz.

İnternet ortamında hakkınızda kişilik haklarınızı ihlal eden veya hakaret içeren bir içerik bulunduğunda, bu içeriği kendi sunucularında barındıran yer sağlayıcı konumundaki firmaların, usulüne uygun şekilde haberdar edilmelerine rağmen eylemsiz kalmaları hukuki bir sorumluluk doğmasına neden olabilir. İnternet yayınlarını düzenleyen kanunlarımıza göre, yer sağlayıcılar kural olarak barındırdıkları içerikleri sürekli kontrol etmekle yükümlü olmasalar da, hukuka aykırı bir içeriğin varlığı kendilerine bildirildiğinde teknik imkanları ölçüsünde bu içeriği yayından kaldırmakla mükelleftirler.

İnternet ortamında çocukların cinsel istismarını içeren görüntülerin yayınlanması, evrensel ölçekte ağır bir suç teşkil eden ve hukukun kesinlikle korumadığı bir faaliyettir. İnternet üzerinden yapılan yayınların düzenlenmesi ile ilgili yasal düzenlemeler kapsamında, bu tür çocuk pornografisi barındıran yasadışı ve müstehcen içeriklerin tespiti halinde sitelere erişimin engellenmesi kararı verilebilmektedir.

İnternet ortamında rızanız dışında yayınlanan ve kişisel mahremiyetinizi ihlal eden görüntüler için, 5651 sayılı Kanun'un sağladığı özel hayatın gizliliği gerekçesiyle erişimin engellenmesi imkanından derhal faydalanabilirsiniz. Kanunun 9/A maddesi uyarınca, özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiler doğrudan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığına başvurarak ilgili içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilmektedir.

Sadece size ait olan çok özel fotoğraf ve videoların açık rızanız veya bilginiz tamamen dışında kötü niyetle internete sızdırılması ve hızla yayılması gibi durumlarda, klasik mahkeme sürecinin uzunluğunu beklemeden doğrudan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na hızlıca başvurarak acil bir müdahale talep etme hakkınız yasal olarak bulunmaktadır. Geçerli internet mevzuatımızda özel hayatın gizliliği ağır bir şekilde ihlal edilen çaresiz kişilere, doğrudan kuruma yazılı başvurarak ilgili yıkıcı içeriğe erişimin engellenmesi tedbirini talep etme imkânı özel olarak tanınmıştır; Kurum Başkanı bu mühim talebi derhal Erişim Sağlayıcıları Birliğine iletir ve en geç dört saat gibi çok kısa bir süre içinde ilgili onur kırıcı içeriğe erişim kesinlikle engellenir.