Soru & Cevap
Davamdaki hâkimin karşı tarafla geçmiş bağlantısı varmış ama bize söylemedi ve onu davadan alma talebimi de kendisi reddetti. Bir hâkimin kendi reddi hakkında karar vermesi adil mi?
Bir hâkimin kendi reddi hakkındaki bir talebi bizzat karara bağlaması ideal bir durum olmamakla birlikte, üst denetim mekanizmalarının varlığı halinde bu durum tek başına adil yargılanma hakkının ihlali sayılmayabilir. Mahkemelerde tarafsızlık şüphesi yaratabilecek olası çıkar çatışmalarının davanın en başında taraflara bildirilmesi önemli bir usul kuralıdır. Ancak hâkimin bu durumu açıklamaması ve kendi hakkındaki itirazı yine kendisinin reddetmesi, eğer iç hukukunuzda bu kararı inceleyecek ve düzeltebilecek bir anayasal itiraz yolu bulunuyorsa, adil yargılama standartlarına tamamen aykırı bulunmayabilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, alt derece mahkemelerindeki bu tür yapısal sorunların veya eksikliklerin, daha yüksek anayasal merciler tarafından yapılan kapsamlı ve etkili bir inceleme ile telafi edilebileceğini belirtmektedir. Anayasa mahkemeleri gibi üst yargı organlarının bu itirazları esastan inceleyerek hâkimin kararında gerçek bir yanlılık olmadığını tespit etmesi, sistemin usuli güvenceler sağladığını gösterir. Dolayısıyla, davanın bütününe bakıldığında tarafsızlık ilkesinin zedelendiğine dair somut bir kanıt yoksa, hâkimin usule ilişkin bu tavrı tek başına bir hak ihlali oluşturmayacaktır.