Açık Rıza

İş ilişkisinde taraflar arasındaki güç dengesizliği nedeniyle, işçinin işini kaybetme veya işe alınmama korkusuyla verdiği onaylar genellikle özgür irade unsuru taşımadığı için hukuken sakat kabul edilme riski taşır. Kişisel verilerin korunması hukukunda rızanın geçerli olabilmesi için kişinin herhangi bir baskı altında kalmadan, tamamen serbestçe tercih yapabilmesi gerekir.

İşe giriş aşamasında karşınıza çıkan ve sağlık verilerinizin ucu açık, belirli bir amaçla sınırlandırılmamış şekilde işlenmesine onay verdiğinizi belirten genel nitelikli metinler, hukuken geçerli bir açık rıza olarak kabul edilmeyebilir. Veri koruma hukuku gereğince, rızanın belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayalı ve özgür iradeyle verilmiş olması şarttır.

İşverenin ekonomik gücü ve otoritesi karşısında, işi kaybetme korkusuyla sırf bir formalite olarak imzaladığınız rıza metinleri, açık rıza koşullarını sağlamadığı gerekçesiyle geçersiz sayılabilecek metinlerdir. Kişisel verilerinizin işlenmesine yönelik rızanın özgür iradeyle verilmiş olması şarttır.

Kişisel verilerinizin onayınız ve açık rızanız dışında başka şirketlere satılması veya aktarılması kanuna aykırı bir işlem olup, bu durumda veri sorumlusuna karşı yasal yollara başvurma hakkınız doğacaktır. İnternet sitesi üzerinden onayladığınız metinler genellikle aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi amacıyla sunulmakta olup, bu verilerin üçüncü kişilerle paylaşılabilmesi için kural olarak sizin açık rıza beyanınızın ayrıca alınmış olması gerekmektedir.

İşverenin, çalışanlarına yönelik psikolojik kişilik testleri veya yalan makinesi (poligraf) gibi mekanik dürüstlük testleri uygulaması, açık rıza şartına ve çok katı ölçülülük kurallarına tabidir. Bireyin sosyal ilişkilerini, duygusal uyumluluğunu veya dürüstlüğünü ölçmeyi amaçlayan bu testler, zihinsel mahremiyete ve beden bütünlüğüne müdahale niteliği taşır.