Adil Yargılanma Hakkı

Kamu makamlarının ve mahkemelerin verdikleri kararlarda kullandıkları dil, mahkûm olmadığınız bir suçla ilgili olarak sizi suçlu gibi gösteriyorsa bu durum kesinlikle anayasal bir ihlal sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi, kişinin adil yargılanma hakkı kapsamında sahip olduğu güvencelerin sadece ceza yargılaması sırasında değil, yargılama sonrasındaki infaz aşamasında da devam ettiğini açıkça vurgulamaktadır.

Mahkemenin, kaza tarihi ile tazminat talebini artırdığınız tarih arasındaki on yıllık sürenin geçmesini gerekçe göstererek talebinizi reddetmesi hak arama özgürlüğünüzün ihlali anlamına gelmektedir. Yargısal süreçlerde cismani zararın niteliği ve kapsamı çoğu zaman kaza anında hemen anlaşılamamakta, iyileşme süreci ve sonrasındaki tıbbi değerlendirmeler sonucunda kesinleşmektedir.

Zararınızın miktarını tam olarak bilmediğiniz durumlarda davanızı kısmi olarak açmanız ve gerçek zarar ortaya çıktığında talebinizi artırmanız en temel anayasal haklarınızdan biridir. İş kazalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, zararın tespit edilmesi belli bir tıbbi ve hukuki uzmanlık gerektirdiği için yargılama esnasında mahkemece raporlar alınması zorunludur.

İnfaz hakimliğinin disiplin cezasına karşı yaptığınız şikayeti incelerken sizin sözlü savunmanızı almadan sadece evrak üzerinden karar vermesi kural olarak mümkün değildir. Disiplin cezalarına karşı yapılan şikayetleri inceleyen hakimliklerin, karar vermeden önce cezaevinde bulunan kişinin bizzat veya avukatı aracılığıyla savunmasını alması kanuni bir gerekliliktir.

Bir ceza yargılamasında aleyhinize ifade veren tanığa soru yöneltme ve onunla yüzleşme imkanınızın elinizden alınması, adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkı ihlaline yol açabilir. Mahkemenin sizi mahkum ederken tek veya belirleyici ölçüde bu sorgulama fırsatı bulamadığınız tanığın ifadelerine dayanması durumunda, savunma makamı olarak maruz kaldığınız zorlukları dengeleyecek yeterli usul güvencelerinin sağlanması gerekmektedir.

Ceza infaz kurumlarında verilen disiplin cezalarına karşı yapılan itirazlarda, infaz hâkiminin karar vermeden önce ceza alan kişinin sözlü savunmasını alması kanuni bir zorunluluktur. İlgili mevzuat gereğince disiplin cezalarına yönelik şikâyetlerin karara bağlanmasından önce kişinin hâkim karşısında meramını anlatabilmesi ve aleyhindeki delillere karşı çıkabilmesi gerekmektedir.

Disiplin soruşturması kapsamında hakkınızda verilen cezaya karşı infaz hâkimliğine yaptığınız şikâyette, olay anına ait kamera kayıtlarının incelenmesi ve sözlü savunma yapma talebinizin karşılanmaması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Mevzuatta yer alan düzenlemelere göre infaz hâkimi, şikâyet üzerine karar vermeden önce ilgilinin savunmasını almalı ve talep edilen diğer delilleri toplayıp değerlendirmelidir.

Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararları doğrudan disiplin cezanızın iptal edildiği veya tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmemekte, ihlale neden olan eksikliklerin giderilmesi için hukuki sürecin baştan ele alınmasını sağlamaktadır. Yüksek mahkeme, sözlü savunma hakkının kullandırılmaması nedeniyle adil yargılanma hakkı ihlali tespit ettiğinde, ihlalin ve sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili infaz hâkimliğine gönderilmesine karar verir.

Hakkınızda eksik araştırma yapılarak, delilleriniz ve tanıklarınız değerlendirilmeden soyut gerekçelerle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi ve bu karara yaptığınız itirazın esastan incelenmemesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, yerel mahkemelerin yüklenen suçun sabit olup olmadığını yeterince araştırmadan, savunma makamının taleplerini gerekçesiz reddederek varsayımlar üzerinden cezalandırma yoluna gitmesini hukuka aykırı bulmaktadır.

Mahkemelerin yargılama sırasında ileri sürülen her türlü iddia ve savunmaya ayrıntılı olarak cevap verme zorunluluğu bulunmasa da davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialara makul bir gerekçeyle yanıt vermeleri anayasal bir gerekliliktir. Sizin durumunuzda olduğu gibi, cezaevinde verilen disiplin cezasına karşı süresinde itiraz ettiğinizi ve dilekçenizin işleme konulmadığını belirtmeniz, uyuşmazlığın çözümüne etki edebilecek kadar önemli bir iddiadır.