İnsan Hakları

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmanız mümkün değildir, zira öncelikle bu konu için özel olarak kurulmuş olan komisyona başvurmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığına dair iddialar içeren başvurular için kanuni düzenlemelerle yeni bir hukuki yol öngörüldüğünü belirtmektedir.

Yargılamanın çok uzun sürmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunla kurulan özel komisyona müracaat etmeniz yasal bir zorunluluktur. Uzun süren yargılamalar, anayasal bir güvence olan makul sürede yargılanma hakkı kapsamında değerlendirilmekte olup vatandaşların bu konudaki şikayetlerini hızlıca çözüme kavuşturmak amacıyla yeni yasal düzenlemeler yapılmıştır.

İdare ve mahkemelerin size gönderilen mektupları genel ve soyut ifadelerle sakıncalı bularak engellemesi durumunda, somut gerekçeler sunulmadığı için bu kararlara karşı hukuki yollara başvurabilirsiniz. Ceza infaz kurumlarının veya mahkemelerin, gelen mektubun suç örgütü mensuplarının haberleşmesine neden olduğunu iddia etmesi hâlinde, bu kararı dayandırdıkları hususları mektubun içeriğiyle açıkça ilişkilendirerek detaylı bir şekilde açıklamaları zorunludur.

Mahkemeler önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması ile delillerin değerlendirilmesi gibi konular kural olarak istinaf veya temyiz gibi kanun yollarında incelenebilecek hususlar olduğundan doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamamaktadır. Anayasa Mahkemesi, derece mahkemelerinin hukuk kurallarını yorumlamasına ve uygulamasına veya uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmadığına kural olarak müdahale etmemektedir.

Askerlik hizmetine sağlıklı olarak alınan bir kişinin askerlik süresi içinde hastalanarak vefat etmesi durumunda, ölüm ile askerlik görevi arasındaki neden sonuç ilişkisinin mahkemelerce titizlikle araştırılması gerekmektedir. İdare mahkemesinde açacağınız iptal davasında, hastalığın askerlik gibi zorlu bir kamu görevinin sebep ve tesiri ile meydana gelip gelmediği hususunun tam olarak aydınlatılmasını talep etme hakkınız bulunmaktadır.

Trafik çevirmesi gibi durumlarda polislerin size karşı fiziksel güç kullanması kural olarak anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir ancak bu gücün kesin olarak gerekli ve orantılı olması durumunda istisnalar söz konusu olabilir. Şikayetiniz üzerine savcılığın verdiği kovuşturmaya yer olmadığına dair karar tatmin edici bir inceleme içermiyorsa, kolluk kuvvetlerinin kullandığı gücün neden gerekli olduğunu ve sizin tutumunuzla orantılı olup olmadığını açıklayamıyorsa, bu karar hukuka uygun kabul edilemez.

Cezaevinde yazdığınız mektuba el konulması ve bu işleme karşı yaptığınız itirazların yetersiz gerekçelerle reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde yeniden yargılama kararı çıkması mümkündür. Mektubunuzun içeriğinin cezaevi güvenliğini tehdit ettiği veya yasa dışı örgüt mensuplarıyla haberleşme niteliği taşıdığı iddia edilerek sansürlenmesi durumunda, infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesi gibi mercilerin bu iddiayı somut delillerle gerekçelendirmesi şarttır.

Mahkeme kararının geç icra edilmesi, eksik icra edilmesi veya hiç icra edilmemesi ile yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiaları için öncelikle Tazminat Komisyonuna başvurmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, bu tür şikâyetlerde doğrudan yapılan bireysel başvuruları, başvuru yolları tüketilmediği gerekçesiyle kabul edilemez bulmaktadır.

Valiliğin soruşturma izni vermemesi kararına itirazınızdan sonuç alamazsanız, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirsiniz. Ölümle sonuçlanan toplumsal olaylarda sorumluların tespiti için etkili bir ceza soruşturması yürütülmesi devletin temel yükümlülüğüdür.

Bireysel başvuru yapabilmeniz için ihlalden bizzat etkilenmiş olmanız gerektiğinden, vefat eden kardeşinizin toplanma ve gösteri yürüyüşü hakkının ihlal edildiğini kendi adınıza ileri süremezsiniz. Yaşam hakkının doğal niteliği gereği ölüm olaylarında mağdur olan yakınların, ölen kişi adına yaşam hakkının ihlali iddiasıyla başvuru ehliyeti bulunsa da bu durum toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı diğer haklar için geçerli değildir.