İnsan Hakları

Gözaltında bulunduğunuz sırada devletin kontrolü altındayken yaralanmanız durumunda, yetkili makamların bu olaya ilişkin tatmin edici ve inandırıcı bir açıklama getirmekle yükümlü olduğunu bilmelisiniz. Eğer kamu görevlileri tarafından fiziksel veya ruhsal bir saldırıya uğradığınızı iddia ediyorsanız, savcılığın bu iddialar hakkında derhal ve etkili bir ceza soruşturması başlatması gerekmektedir.

İtirazınızı inceleyen kanun yolu merciinin, ilk derece mahkemesi kararında yer alan temel itirazlarınızı gerekçeli bir şekilde karşılamadan sadece önceki karara atıf yaparak başvurunuzu reddetmesi anayasal hak ihlali oluşturabilmektedir. Kural olarak kanun yolu incelemesi yapan üst mahkemelerin, ilk kararı yerinde bulduklarında aynı gerekçeyi kullanarak veya atıf yaparak karar vermeleri yeterli görülebilmektedir.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunla kurulan ve öncelikli bir başvuru yolu olan Tazminat Komisyonu mekanizmasını tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin güncel kararlarına göre, makul sürede sonuçlandırılmadığı iddia edilen derdest yargılamalar için kurulan bu komisyona başvurmak, hukuki sürecin ikincillik niteliğinin zorunlu bir şartıdır.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde, mahkemenin sizin lehinize olan delilleri toplamaması ve haklı itirazlarınızı araştırmaması nedeniyle adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiğine karar verilirse, bu haksızlığın giderilmesi için dosyanızın yeniden yargılama yapılması amacıyla ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmedilir. Anayasa Mahkemesi, davanın sonucunu etkileyecek nitelikteki taleplerinizin soyut gerekçelerle reddedilmesini ve bu suretle iddia makamı karşısında zayıf duruma düşürülmenizi anayasal güvencelere aykırı bulmaktadır.

Devlet memuru sıfatıyla siyasi parti yararına faaliyette bulunduğunuz gerekçesiyle verilen disiplin cezasına karşı idari yargıda açacağınız iptal davasında, eyleminizin sadece ifade ve toplanma özgürlüğü kapsamında kaldığını ileri sürebilirsiniz. Mahkemeler, bir devlet memurunun düşünce açıklamasını veya bir eyleme katılımını doğrudan doğruya siyasi propaganda olarak değerlendiremez.

Ceza infaz kurumunda resmî mahkeme sitelerine erişiminizin haksız yere engellenmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde ihlal kararı alarak yeniden yargılama ve tazminat elde etme imkânınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, bu tür kısıtlamaların kişinin haber ve fikirlere ulaşmasını engellediğini tespit ettiğinde, ortaya çıkan ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla kararı ilgili derece mahkemesine göndererek yeniden yargılama yapılmasını talep eder.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız bir başvuru, öncelikle kanunda öngörülen idari başvuru yollarını tüketmediğiniz gerekçesiyle reddedilecektir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla ilgili olarak kurulan Tazminat Komisyonu adlı mercie başvuru yolu tüketilmeden bireysel başvuru yapılması, temel başvuru kuralları ile bağdaşmamaktadır.

Hayır, yargılamanın makul sürede bitirilememesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız durumunda davanız başvuru yollarının tüketilmemesi gerekçesiyle reddedilecektir. Yargılamaların çok uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının bir unsuru olan makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarında, Anayasa Mahkemesi güncel kanuni düzenlemeler ışığında yeni bir prosedür benimsemiştir.

İcra dairesinin dosyadaki paranın faizini Hazineye veya Mal Müdürlüğüne aktarma işlemine karşı öncelikle icra hukuk mahkemesi nezdinde şikâyet yoluna başvurmanız gerekmektedir. Temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddialarının bireysel başvurudan önce derece mahkemelerinde ve olağan kanun yolları ile çözüme kavuşturulması esastır.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunacaktır. Kanuni düzenlemeler gereğince, uzun süren yargılamalardan kaynaklanan hak ihlali iddialarınız için öncelikle Tazminat Komisyonu yoluna başvurmanız gerekmektedir.