İnsan Hakları

Başvurucunun bireysel başvuru tarihinden sonra vefat etmesi hâlinde, mirasçısı olduğunu bilgi ve belgelerle ispat eden kişilerin makul bir süre içinde bireysel başvuruyu takip etme iradelerini ortaya koymaları durumunda başvurunun incelenmesine devam edilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mirasçıların hak kaybına uğramalarını engellemek amacıyla ilgili mevzuat kurallarını başvuru tarihinden sonraki ölüm hâllerinde de uygulamakta olup mirasçıların başvuruyu devam ettirme yönündeki taleplerini mahkemeye iletme yükümlülüğü bizzat mirasçıların kendi üzerindedir.

Davanızın uzun sürmesi şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yapmanız durumunda, öncelikle Tazminat Komisyonu yoluna gitmediğiniz için başvurunuz reddedilecektir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, dokuz mart iki bin yirmi üç tarihi itibarıyla devam eden yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi'nden önce mutlaka bu komisyona başvurulması şarttır.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmadan önce kanunla kurulan Tazminat Komisyonuna müracaat etmeniz gerekmektedir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca belirli bir tarih itibarıyla derdest olan yargılamaların uzun sürmesi şikayetleri için öncelikle başvuru yollarının tüketilmesi kuralı geçerlidir.

Davanızın çok uzun sürmesi nedeniyle tazminat alabilmeniz için öncelikle kanunlarla kurulan özel komisyona başvurarak yasal başvuru yollarının tüketilmemesi kuralını aşmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına dayanan başvurularda, bireysel başvurunun ikincil niteliği gereğince doğrudan inceleme yapmamakta ve öncelikle ilgili yasal komisyonların tüketilmesi şartını aramaktadır.

İlk derece mahkemesinin işçiler lehine verdiği haklı fesih olmadığına yönelik kararın istinaf aşamasında yeterli araştırma yapılmadan kaldırılması durumunda, bireysel başvuru yoluyla temel hakların ihlal edildiği iddiası öne sürülebilir. İstinaf mahkemesinin, işçilerin eylemini kanunsuz grev olarak nitelendirip davayı reddetmesi için, bu eylemin iş yerinde ne gibi üretim kayıplarına yol açtığını ve işverenin zararlarını somut delillerle ortaya koyması beklenir.

Yargılama süreçlerinin makul süreyi aşması nedeniyle yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için öncelikle mevzuatta öngörülen idari başvuru yollarının, yani Tazminat Komisyonu başvurusunun tüketilmesi zorunludur. Anayasa Mahkemesi, yargılamanın uzun sürmesine ilişkin şikayetlerde doğrudan bir inceleme yapmadan önce, kanunla kurulan ve ilk bakışta ulaşılabilir olan bu komisyona müracaat edilmesini beklemektedir.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilmeniz için ihlali öğrendiğiniz veya nihai kararın size tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz günlük bir süreniz bulunmaktadır. Bu süre, başvurunun her aşamasında dikkate alınması gereken çok önemli bir usul kuralıdır ve bu sürenin kaçırılması başvurunuzun reddedilmesine yol açar.

İtiraz merciinin iddia ve delillerinizi etkili bir şekilde karşılamaması nedeniyle hak ihlali kararı verildiğinde, uğradığınız mağduriyetin karşılığı olarak belirli bir manevi tazminat almanız ve yargılama giderlerinizi tahsil etmeniz mümkündür. Anayasa Mahkemesi, hakkınızda verilen tedbir kararına itirazınızın yetersiz gerekçelerle reddedilmesini bir hak ihlali olarak tespit ettiğinde, ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması için öncelikle dosyanın mahkemeye iadesine karar vermektedir.

Haberin içeriğinde doğrudan doğruya parti tüzel kişiliğine yönelik somut bir iddia, isnat veya hakaret bulunmuyorsa, siyasi parti olarak şeref ve itibarınızın zedelendiği gerekçesiyle açtığınız tazminat davasından lehinize bir sonuç almanız mümkün olmamaktadır. Anayasa Mahkemesi incelemelerinde, gazete haberinin sadece partinin genel başkanı veya milletvekili adayının şahsi işlemleri ve adaylık süreçleriyle ilgili olduğu, doğrudan parti tüzel kişiliğini hedef almadığı tespit edildiğinde, partinin güncel ve kişisel bir hakkının etkilenmediği kabul edilmektedir.

Yargısal süreçten usulüne uygun şekilde haberdar edilmemeniz ve beyanlarınızı sunma imkanı tanınmadan aleyhinize karar verilmesi durumunda, bu ihlalin ortadan kaldırılması için bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, davanın taraflarından birinin yargılamadan haberdar edilmemesini ve delillerini sunma hakkının fiilen elinden alınmasını mahkeme hakkı ihlali olarak değerlendirmektedir.