Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ SORU & CEVAP

İnsan Hakları

Evrensel hukuk normlarının ve anayasal düzenin çekirdeğini oluşturan insan hakları, bireyin devlet ve toplum karşısındaki en güçlü güvencesidir. Adil yargılanma, ifade özgürlüğü ve mülkiyet hakkı gibi temel değerlere yönelik ihlaller, hem ulusal (AYM) hem de uluslararası (AİHM) yargı mercilerinde katı yaptırımlara tabidir. Hukuk devletinin tesisi ve onurlu bir yaşam standardının sürdürülebilmesi için bu hakların etkin ve tavizsiz bir şekilde savunulması şarttır.
Soru & Cevap Güncelleme: 26.10.2025

Herhangi bir mahkeme kararı olmadan polisler tarafından saatlerce hukuka aykırı şekilde gözaltında tutuldum, bu haksızlık için tazminat alabilir miyim?

add

Herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın polis memurları tarafından hukuka aykırı biçimde alıkonulduğunuz veya gözaltında tutulduğunuz iddiasıyla tazminat alabilmeniz için öncelikle ilgili kanunlarda öngörülen olağan hukuk yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Kişilerin hürriyetinden haksız yere yoksun bırakıldıkları durumlarda, temel bir güvence olan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmadan önce, idari ve yargısal başvuru mekanizmalarının işletilmesi şarttır.

Soru & Cevap Güncelleme: 25.12.2025

Eşimin akıl hastalığı yüzünden açtığım evliliğin iptali davası yıllardır bitmiyor, bu yüzden yeniden evlenemiyorum ve aile kuramıyorum, ne yapabilirim?

add

Boşanma veya evliliğin iptali davasının makul sürede bitmemesi nedeniyle yeniden evlenememeniz, Anayasa ile güvence altına alınan evlenme hakkı ihlali olarak değerlendirilebilir. Devletin, kişilerin özel hayatlarını yeniden düzenleyebilmeleri ve aile kurabilmeleri için boşanma davalarını makul bir sürede sonlandırma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 01.04.2026

Aylarca cezaevinde tutuklu kaldıktan sonra mahkeme kararıyla tahliye edildim, tutukluluk süremin çok uzun olması nedeniyle anayasa mahkemesine doğrudan tazminat için başvurabilir miyim?

add

Tutukluluk sürenizin kanunda öngörülen azami süreyi veya makul süreyi aştığı iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurabilmeniz için öncelikle ceza muhakemesi kanunlarında yer alan maddi ve manevi tazminat davası açma yolunu tamamlamanız gerekmektedir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla kişi tahliye edilmiş veya hakkında mahkûmiyet hükmü verilerek hükümlü hâle gelmiş ise, asıl dava henüz kesinleşmemiş ve sonuçlanmamış olsa bile öncelikle olağan kanun yollarına başvurulması zorunludur.

Soru & Cevap Güncelleme: 13.12.2025

Cezaevinde tutuklu kaldığım sürenin makul süreyi aştığını düşünüyorum ve tahliye edildim. Uzun süre haksız yere tutuklu kalmam nedeniyle doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Tahliye edilmiş durumdaysanız makul süreyi aşan tutukluluk şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmadan önce ilgili kanunlarda öngörülen tazminat davası açma imkanını tüketmeniz gerekmektedir. Bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla şayet kişi tahliye edilmiş veya hükümlü hale gelmişse, ceza mahkemesinde görülen asıl dava henüz sonuçlanmamış olsa bile öncelikle ceza muhakemesi kanunu kapsamında tazminat davası açılması zorunludur.

Soru & Cevap Güncelleme: 15.10.2025

Ceza aldığım davada haksız gözaltına alındığım gerekçesiyle anayasa mahkemesine yapacağım bireysel başvuruda süreyi kaçırırsam sonradan ek dilekçeyle bu hakkımı ileri sürebilir miyim?

add

Bireysel başvuru için öngörülen kanuni süreyi geçirdikten sonra sunacağınız ek dilekçelerle daha önce öz olarak dahi ileri sürmediğiniz yeni hak ihlali iddialarında bulunmanız hukuken mümkün değildir. İlgili mevzuat uyarınca bireysel başvuruların, başvuru yollarının tüketildiği veya ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz günlük süre içinde yapılması zorunlu bir kabul edilebilirlik şartıdır ve bu şarta riayet edilip edilmediği mahkeme tarafından resen dikkate alınmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 24.10.2025

Haksız yere gözaltına alınıp tutuklandım ama yargılama sonunda beraat ettim. Bu haksız tutuklama ve gözaltı süresi için hakkımı nasıl arayabilirim, anayasa mahkemesi'ne mi başvurmalıyım?

add

Haksız yere gözaltına alınıp tutuklandığınızı ve yargılama sonucunda beraat ettiğinizi belirtiyorsanız, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Ceza Muhakemesi Kanunu, kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında beraat kararı verilen kişilere maddi ve manevi zararlarının karşılanması için tazminat talebinde bulunabilme imkânı tanımaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 15.06.2025

Haksız yere gözaltına alınıp tutuklandım ve aylar sonra beraat ettim. Boş yere yattığım bu süreler için anayasa mahkemesine doğrudan başvurabilir miyim?

add

Haksız yere gözaltına alınmanız ve tutuklu kalmanızın ardından beraat etmişseniz, doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce tazminat davası açmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında beraat kararı verilen kişilerin uğradıkları zararların giderilmesi için kanunlarımızda öngörülen bir tazminat yolu bulunmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 17.07.2025

Hakkımda verilen tutuklama kararının haksız olduğunu düşünüyorum. Şikayetimi doğrudan anayasa mahkemesi'ne mi yapmalıyım yoksa başka bir yol var mı?

add

Haksız yere tutuklandığını iddia eden kişilerin Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeleri gerekmektedir. Ceza Muhakemesi Kanunu, kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen kişilere, uğradıkları zararların tazminini talep edebilme imkânı tanımaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 01.04.2026

Haksız yere gözaltına alınıp tutuklandığımı düşünüyorum, bu sürelerin yasal sınırları aştığını belirterek doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Haksız yere gözaltına alındığınızı veya tutuklandığınızı düşünüyorsanız doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası açma yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Gözaltı süresinin kanuni sınırları aştığı, yakalama ve tutuklamanın hukuka aykırı olduğu iddialarında, asıl davanız sonuçlanmamış olsa bile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında tazminat davası açma imkânı bulunmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 04.02.2026

İki farklı suçtan ceza aldım, biri istinafta diğeri temyizde kesinleşti. İstinafta kesinleşen suç için anayasa mahkemesine başvuru süresini kaçırdım ama temyizdekinden süresinde başvurdum. Ne olur?

add

Anayasa Mahkemesi, birden fazla suçtan verilen cezaların farklı aşamalarda kesinleştiği durumlarda her bir suç yönünden bireysel başvuru süresini ayrı ayrı değerlendirmektedir. İlgili kanunlar gereğince bireysel başvuruların, olağan kanun yollarının tüketildiği tarihten ve nihai kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılması zorunludur.