İnsan Hakları

Devlet tarafından yapılan kamulaştırma işlemleri sonucunda size ödenmesi gereken bedelin enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğini ileri sürerek hak iddia edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma bedellerinin veya kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatların enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasını veya bu şekilde değer kaybetmiş olarak ödenmesini kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yükleyen bir durum olarak değerlendirmektedir.

Arazinize resmi bir kamulaştırma kararı olmadan el konulması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlalidir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin taşınmazlara resmi işlem yapmaksızın fiili olarak müdahale etmesi, kamulaştırmasız el atma olarak değerlendirilmekte ve bu durum kanunilik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Mahkeme tarafından adınıza hükmedilen kamulaştırmasız el atma tazminatının enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle hak talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere ödenmesi gereken kamulaştırma bedeli ve tazminatların zaman içinde enflasyon nedeniyle önemli ölçüde değer kaybetmesi kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Kamulaştırma davalarının uzun sürmesi nedeniyle tarafınıza ödenecek faizin enflasyon karşısında erimesi durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurarak hakkınızı arayabilirsiniz. Devlet kamu yararı gereğince arazinizi kamulaştırdığında size arazinizin gerçek karşılığını peşin ve nakden ödemek zorundadır.

İhale bedelinin satış memurluğu tarafından size ödenene kadar geçen sürede vadeli bir hesapta değerlendirilmeyerek enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda, devletin mülkiyet hakkınızı ihlal ettiği gerekçesiyle maddi tazminat talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, cebrî icra sürecinde tahsil edilen bedel tamamen icra veya satış müdürlüğünün kontrolü altındadır ve sizin bu para üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunma imkânınız yasal olarak yoktur.

Evet, taşınmaz satışından elde edilen paranın size ödenene kadar geçen sürede enflasyon karşısında değer kaybetmemesi için vadeli hesapta nemalandırılmaması mülkiyet hakkının ihlali sayılır. Devletin cebri icra süreçlerinde vatandaşın mal ve haklarının ekonomik değerini koruyucu tedbirler alma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Evet, mahkeme kararıyla kazandığınız tazminatın uzun süren süreçler veya geç ödemeler nedeniyle enflasyon karşısında erimesi durumunda mağduriyetinizin giderilmesi mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idare tarafından taşınmazınıza yönelik kamulaştırmasız el atma sonrasında açtığınız dava sonucunda lehinize hükmedilen bedelin zaman içinde önemli ölçüde değer kaybına uğraması veya bu şekilde değer kaybıyla birlikte tarafınıza ödenmesi, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı kapsamında bir müdahale ve ihlal olarak kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesine yaptığınız başvuru sonucunda haklı bulunsanız dahi, yüksek mahkeme her zaman doğrudan size bir tazminat ödenmesine karar vermeyebilir çünkü bazı durumlarda yargılamanın yenilenmesi yeterli bir çözüm olarak görülmektedir. Kamulaştırmasız el atma bedelinin zaman içinde değer kaybetmesi veya aleyhinize haksız yere avukatlık masraflarına hükmedilmesi gibi nedenlerle mülkiyet hakkı ihlali tespit edildiğinde, yüksek mahkeme öncelikli olarak bu ihlalin kaynağını ortadan kaldırmayı amaçlar.

Devletin size ait bir taşınmaza hiçbir yasal kamulaştırma işlemi yapmaksızın fiilen el atması, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda idare tarafından yapılan müdahalenin anayasal ilkelere ve ilgili kanunlarda açıkça belirtilen usullere uymadığına hükmetmektedir.

Kamulaştırmasız el atma nedeniyle hakkınızın ihlal edildiği Anayasa Mahkemesi tarafından kesin olarak tespit edilse bile, mahkeme size otomatik olarak herhangi bir tazminat ödemesine hükmetmemektedir. Olayda ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması bakımından en etkin giderim yolu kural olarak mağdura tazminat ödenmesi şeklinde görülmektedir ancak mahkemenin bu yönde bir hüküm kurabilmesi için tarafınızca mahkemeye sunulmuş açık bir talebin bulunması şarttır.