İşçi Hakları

Kararı temyiz etmeniz durumunda, mahkemenin gösterdiğiniz tanıkların tamamını dinlemeden karar vermiş olması ispat hakkınızın kısıtlanması olarak değerlendirilecek ve karar yüksek mahkeme tarafından lehinize bozulacaktır. İş davası sürecinde mahkeme, sizin ileri sürdüğünüz mobbing, fazla çalışma veya prim alacağı gibi hususları aydınlatmak için bildirdiğiniz tüm delilleri usulüne uygun şekilde toplamakla görevlidir.

Fazla çalışma ücretinizin ödenip ödenmediğinin tespiti aşamasında bordrolarınızda imzanız bulunmuyorsa, işvereniniz tarafından size yapılan banka ödemelerinin incelenmesi gerekmektedir. Mahkemeler, imzasız bordrolarda fazla mesai tahakkuku görünmesine rağmen bu belgelerde imzanız olmaması halinde, ilgili döneme ait banka kayıtlarını ve tüm ödeme belgelerini özel olarak talep ederek detaylı bir inceleme yapmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarınızda fazla çalışma ücretinin size ödendiği anlaşılıyorsa, kural olarak o bordroda görünenden daha fazla çalıştığınızı sadece tanık beyanlarıyla ileri sürmeniz yasal olarak mümkün görülmemektedir. Kendi imzanızı taşıyan bordrolar, siz aksi yönde bir sahtelik iddiasında bulunup bunu kanıtlayana kadar kesin delil niteliği taşımaktadır.

Fazla çalışma yaptığınız süreler karşılığında işvereninizin size serbest zaman kullandırması ve buna ilişkin karşılıklı imzalanmış izin talep formları bulunması halinde, kullandığınız bu izinler hesaplamalarda dikkate alınarak alacağınızdan düşülür. İş uyuşmazlıklarında, fazla çalışma hesabını yaparken işçiye kullandırılan ve kayıt altına alınan bu tür izin belgeleri mahkemeler tarafından doğrudan sonuca etki eden kanıtlar olarak değerlendirilmektedir.

İşyerinde fiilen çalışmadığınız ve yıllık ücretli izinde bulunduğunuz günlerin fazla mesai hesabına dahil edilmesi hukuken mümkün değildir ve mahkemece bu günlerin hesaplamadan dışlanması gerekir. Fazla mesai alacağının doğabilmesi için işçinin o günlerde işinin başında bulunarak fiilen normal çalışma saatlerinin üzerinde bir mesai yapmış olması aranır.

İş sözleşmenizde haftalık çalışma süreniz kırk beş saat olarak belirlenmişse ve bu sürenin üzerinde çalıştığınızı somut delillerle ispatlayamıyorsanız fazla mesai ücreti almanız mümkün değildir. Mahkemeler, fazla mesai iddialarını değerlendirirken öncelikle taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesindeki çalışma sürelerini dikkate alırlar.

Haftalık yasal çalışma sürenizi doldurmadığınız halde sadece gece çalışmalarından kaynaklanan fazla mesaileriniz için doğrudan tam zamlı ödeme alamazsınız. Çalışma hayatında kural olarak haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak kabul edilir ve saatlik ücretin bir buçuk katı ödenir.

Fazla çalışma yaptığınızı ispatlamak için öncelikle işyerine giriş çıkış kayıtları veya iç yazışmalar gibi yazılı belgeleri mahkemeye sunmanız gerekmektedir. İşçinin imzasını taşıyan ücret bordrosu sahteliği ispat edilene kadar kesin delil sayılır ve bordroda fazla mesai ödemesi görünüyorsa bu alacağın size ödendiği varsayılır.

Mahkemede dinlenen şahitlerin çalışma saatlerinizle ilgili farklı veya değişken bilgiler vermesi durumunda, hem sizin şahitlerinizin hem de işverenin şahitlerinin ifadeleri bütüncül bir şekilde değerlendirilerek ortalama bir sonuca varılmaktadır. Örneğin işyerinizde vardiya sistemine geçilmeden önce uzun saatler çalıştıysanız ve hem sizin hem de karşı tarafın şahitleri mesainizin sizin iddia ettiğiniz saatlere kadar uzadığını doğruluyorsa, mahkeme sizin dava dilekçesinde talep ettiğiniz saatlerle bağlı kalarak fazla çalışma alacağınızı hesaplamak durumundadır.

Mahkeme tarafından alacaklarınıza uygulanan indirimin, davanızı ıslah ederek sonradan yükselttiğiniz miktar üzerinden değil, bilirkişi raporunda tespit edilen asıl alacak tutarı üzerinden yapılması gerekmektedir. İş davalarında, fazla çalışma veya tatil mesaisi gibi alacaklar hesaplanırken, işçinin hastalık, mazeret veya izin gibi sebeplerle çalışamayacağı günler göz önüne alınarak hesaplanan toplam tutar üzerinden takdiri indirim adı verilen bir hakkaniyet kesintisi yapılabilmektedir.