Kamu Yararı

Sıradan bir vatandaş olmanız ve kamusal bir figür veya siyasetçi sıfatı taşımamanız, özel hayatınızın ve kişisel verilerinizin basına karşı korunmasında lehinize değerlendirilecek en önemli kriterlerden biridir. Yargı mercileri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, basın hürriyeti ile özel hayatın gizliliği arasındaki dengeyi kurarken kamuya mal olmuş kişi ayrımına büyük bir önem atfetmektedir.

Kamuya mal olmuş kişilerin veya aktif siyasetçilerin, sıradan vatandaşlara kıyasla sahip oldukları mahremiyet alanı ve unutulma hakkından yararlanma sınırları yargısal incelemelerde daha dar yorumlanmaktadır. Siyasi hayatınızda gerçekleştirdiğiniz faaliyetler ve o döneme ait haberler, toplumun bilgi edinme hakkı ve kamu yararı çerçevesinde değerlendirileceğinden, bu içeriklerin ifade özgürlüğü kapsamında korunma ihtimali oldukça yüksektir.

İlk olarak belirtmek gerekir ki kişisel sağlık verileriniz kural olarak açık rızanız olmadan işlenemez ve aktarılamaz. Ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi gibi zorunlu amaçlarla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan yetkilendirilmiş kişiler veya kurumlar tarafından rızanız aranmaksızın bu veriler üzerinde işlem yapılabilir.

Gözaltına alınan kişilerin kimlik tespiti ve suç soruşturmaları amacıyla parmak izi ve fotoğraflarının kaydedilmesi yasalar çerçevesinde idari kolluğun yetkisindedir. Ancak kişi hakkında yapılan yargılama sonucunda beraat kararı verilmesi, takipsizlik kararı çıkması veya suçluluğu ortadan kaldıran diğer hallerin varlığı durumunda, bu kişisel verilerin sadece bir kimlik tespiti kaydına dönüştürülmesi ve sicildeki alınma nedeninin güncellenmesi gerekmektedir.

Eski bir mahkeme haberinin arama motorlarından kaldırılması için Google gibi şirketlere başvurmanız mümkün olsa da, bu işlem içeriği internetten tamamen silmez, sadece isminizle yapılan aramalarda o sonuca ulaşılmasını engeller. Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın kararları doğrultusunda, arama motorları unutulma hakkının öncelikli yükümlüsü olarak kabul edilmektedir ve bir form aracılığıyla listeden çıkarma talebinde bulunabilirsiniz.

Yıllar önce Resmî Gazete'de yayımlanan bir yargı ilanının arama motorlarında isminizle eşleşerek çıkması durumunda, bu bağlantıların kaldırılmasını talep etmeniz hukuken değerlendirilebilecek bir hakkınızdır. Resmî Gazete, hukuki güvenlik ilkesi gereği devletin işlemlerini kamuya duyurmak amacıyla yayımlansa da, dijital arşivlerin arama motorları tarafından indekslenmesi sonucu kişisel verileriniz yıllar sonra bile kolayca erişilebilir hale gelebilmektedir.

Resmi istatistik faaliyetleri kapsamında kanunla yetkilendirilmiş kamu kurumlarının kişisel verilerinizi toplaması, belli şartlar altında kişisel verilerin korunması mevzuatındaki usuli güvencelerden istisna tutulmuştur. Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere, resmi istatistik üretimi amacıyla vatandaşlardan bilgi talep edilmesi kamu yararı taşıdığından, bu kapsamdaki zorunlu hane halkı anketleri hukuka uygun kabul edilebilmektedir.

Sır saklama kuralının en önemli istisnası, kamu düzeninin ve güvenliğinin sağlanması amacıyla kanunların açıkça yetki verdiği resmi kurumlardan gelen bilgi talepleridir. Başta mahkemeler, savcılık makamları ve Mali Suçları Araştırma Kurulu gibi yasal yetkiye sahip merciler soruşturma veya denetim kapsamında bilgilerinizi talep ettiğinde, bankanız bu verileri teslim etmekle yükümlüdür.

Hukuka aykırı bir şekilde kişisel verilerinizi işleyen ve yayınlayan kişilere karşı, kişilik hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Türk Medeni Kanunu kapsamında saldırıya son verme davası açarak bu içeriğin tamamen kaldırılmasını talep edebilirsiniz. Özel nitelikli verileriniz arasında sayılan sağlık bilgilerinizin, rızanız veya üstün bir kamu yararı bulunmaksızın basın tarafından ifşa edilmesi, özel hayata saygı hakkına yöneltilmiş ağır bir müdahale olarak değerlendirilebilir.

Geçmişte kalmış ve artık sizin için olumsuz sonuçlar doğuran bu haberin arama motoru indeksinden çıkarılmasını talep etmeniz, unutulma hakkı kapsamında hukuken ileri sürülebilecek güçlü bir yoldur. Unutulma hakkı, kişilerin geçmişte hukuka uygun olarak yayınlanmış olsa dahi, zamanın geçmesine bağlı olarak veya üstün bir kamu yararı bulunmadığı durumlarda, kendilerine ait dijital verilerin arama motoru sonuçlarından kaldırılmasını isteme hakkıdır.