Mal Rejimi

Evlenmeden önce sahip olduğunuz kişisel birikimlerinizle, evlilik içinde edinilen bir malın borcunu ödemiş olmanız, tasfiye aşamasında lehinize bir denkleştirme talebine hukuki zemin oluşturabilecektir. Mal rejimi devam ederken, eşlerden birinin tamamen kendisine ait olan kişisel malvarlığı grubundan, ortak kullanıma veya edinilmiş malvarlığı grubuna bir değer aktarımı yapması durumunda kanun denkleştirme alacağı mekanizmasını devreye sokmaktadır.

Çalışma hayatınızın bir karşılığı olarak elde ettiğiniz kıdem tazminatı ve benzeri sosyal güvenlik ödemeleri, kural olarak evlilik birliği içerisinde edinilmiş mal kapsamında değerlendirilmektedir. Sosyal güvenlik kurumları veya personele yardım amacı güden sandıklar tarafından çalışma gücünüz veya emeğiniz temel alınarak yapılan bu ödemeler, mal rejimi süresince elde edildiğinde diğer eşin de hak iddia edebileceği edinilmiş mallar arasında yer alır.

2002 yılından önce edinilen mallar kural olarak eşlerin kişisel malı sayıldığından, bu mallar üzerinde katılma alacağı iddia edilemez ancak ispatlanabilen katkılar için katkı payı talep edilebilir. Yeni kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar mal ayrılığı rejimi geçerli kabul edilmekte, bu tarihten sonra edinilen mallar ise aksine bir sözleşme yoksa yasal mal rejimi kapsamında değerlendirilmektedir.

Eşinizin sizden mal kaçırmak amacıyla üçüncü kişilere yaptığı bu tür devirler, mal paylaşımı hesaplamalarında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Kanunumuz gereği, eşlerden birinin mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler, hesaplama aşamasında sanki o mal hiç devredilmemiş gibi eşinizin aktif malvarlığına eklenir.

Eşinizin boşanma davası öncesinde veya evlilik birliği içerisinde, sizin katılma hakkınızı azaltmak kastıyla üçüncü kişilere yaptığı bu tür devirler, mal paylaşımı hesaplamasında eklenecek değerler kapsamında dikkate alınarak kanunen korunmanızı sağlar. Mevzuat, bir eşin diğerinin rızası olmadan mal kaçırma amacıyla yaptığı devirleri, o mal hiç satılmamış ve eşinizin malvarlığında duruyormuş gibi farazi olarak hesaplamaya dâhil eder.

Eşinizin zorlu boşanma sürecinde veya mal rejiminin sona ermesinden önceki o kritik dönemde sırf sizin yasal hakkınızı zedelemek amacıyla aile üyelerine yaptığı gizli ve muvazaalı devirler, hukuken özel koruma altındadır ve mal tamamen kaybolmuş sayılmamaktadır. Kanun koyucu, eşlerden birinin mal paylaşımı sırasında diğerinin muhtemel katılma alacağını azaltmak kötü kastıyla gerçekleştirdiği bu tür karşılıksız hukuki kazandırmaları ve danışıklı devirleri eklenecek değerler kurumu vasıtasıyla adeta hiç satılmamış gibi tasfiye hesabına sanal olarak dahil etmektedir.

Mal rejiminin tasfiyesi davaları doğası gereği uzun sürebilen yargılamalar olup, bu süre zarfında alacağınızı güvence altına almak için mahkemeden geçici hukuki koruma tedbirleri talep etme hakkınız bulunmaktadır. Tasfiye sonucunda elde edilecek olan katılma alacağı özünde bir miktar para alacağı olduğundan, bu alacağın güvence altına alınması teknik olarak ihtiyati haciz müessesesi ile sağlanmaktadır.

Eşinizle aranızda yapacağınız usulüne uygun bir mal rejimi sözleşmesi ile kanunun öngördüğü yarı yarıya paylaşım oranını değiştirerek farklı bir paylaşım esası belirlemeniz hukuken mümkündür. Eşler, yasal mal rejimi sona ermeden önce yapacakları sözleşmelerde artık değere katılma oranını serbestçe tayin edebilirler.

Eşinizle evlenirken herhangi bir mal rejimi sözleşmesi yapmadıysanız, evlilik süresince elde ettiğiniz mallar yasal olarak eşit şekilde paylaşıma tabi tutulabilecektir. Evlenirken özel bir anlaşma yapılmaması durumunda kanun gereği yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi kendiliğinden devreye girmektedir.

Evlenirken herhangi bir sözleşme yapmamanız durumunda mallarınız kanunen geçerli olan edinilmiş mallara katılma rejimi kurallarına göre paylaştırılır. Türk Medeni Kanunu gereğince eşler kendi aralarında bir seçim yapmadıklarında, evlilik süresince elde edilen mallar kural olarak ortak paylaşım esasına tabi tutulur.