Mal Rejimi

Sağ kalan eş olarak, eski yaşantınızı devam ettirebilmeniz amacıyla vefat eden eşinize ait olan ve birlikte yaşadığınız konut üzerinde mülkiyet hakkı veya intifa ya da oturma hakkı tanınmasını talep etme imtiyazınız bulunmaktadır. Kanun koyucu, evlilik birliğinin ölümle sona ermesi durumunda sağ kalan eşin barınma ihtiyacının tehlikeye girmemesi için bu konuta yönelik özel bir koruma mekanizması getirmiştir.

Eşinizin, ailenizin yaşantısını sürdürdüğü ve ortak yaşam merkeziniz olan evinizi sizden tamamen habersiz satmasını veya ipotek ettirmesini engellemek için yasal koruma yollarına başvurmanız mümkündür. Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre, eşlerden biri diğerinin açık rızası bulunmadıkça aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz veya bu ortak konutu bir başkasına devredemez.

Eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi süreci, kişilerin üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri özel hukuk uyuşmazlıklarından sayıldığı için, yargılama yoluna gitmeden daha hızlı ve daha az maliyetli bir alternatif olan arabuluculuk yöntemiyle dostane biçimde çözümlenebilmektedir. Dava açılmadan önce veya dava sırasında tarafsız bir arabulucunun desteğiyle yapacağınız görüşmelerde anlaşmaya varmanız halinde, hazırlanan bu belge mahkemeden alınacak bir icra edilebilirlik şerhi ile kesin mahkeme kararı hükmüne kavuşabilmektedir.

Eşinizin malvarlığı değerlerini veya banka hesaplarındaki miktarları tam olarak bilmemeniz dava açmanıza engel teşkil etmemektedir. Uygulamada sıkça karşılaşıldığı üzere, gerekli bilgi ve belgelerin karşı tarafta veya ilgili kurumlarda bulunması nedeniyle alacak miktarının başlangıçta tam olarak belirlenmesinin davacıdan beklenemeyeceği durumlarda belirsiz alacak davası açılması hukuken mümkündür.

Kararlaştırılan borç miktarının derhal ödenmesinin sizin için ekonomik açıdan ciddi güçlükler doğuracağını somut verilerle ispatlamanız halinde, mahkemeden ödeme için makul bir süre ertelenmesi talebinde bulunabilirsiniz. Türk Medeni Kanunu borçlu eşin hakkaniyet çerçevesinde korunması amacıyla, alacaklı eşin durumunu da gözeterek, katılma alacağının ifasının makul bir zaman dilimine ötelenmesine açıkça olanak tanımaktadır.

Esas davanızı henüz açmamış olsanız dahi, hakkınızın kaybolması veya gecikmesinde tehlike bulunan hallerin varlığı durumunda mahkemeye başvurarak ihtiyati tedbir talebinde bulunma imkânınız mevcuttur. Kanuni düzenlemelere göre, dava açılmadan önce talep edilecek geçici koruma önlemleri, esas uyuşmazlık hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden istenebilmektedir.

Türkiye'de mal rejiminin tasfiyesi davasının esastan incelenip bir karara bağlanabilmesi için eşler arasındaki evlilik birliğinin usulen sona ermiş olması kanuni bir zorunluluktur. Yurt dışında boşanma davanız henüz derdest, yani devam ediyor durumdaysa, Türkiye'deki mal paylaşımı davasına bakan mahkeme muhtemelen yabancı mahkemedeki yargılamanın sonuçlanmasını ve verilecek kararın Türkiye'de tanınmasını bekletici mesele yapacaktır.

Eşinize ailesinden miras yoluyla kalan ve kişisel mal niteliğinde olan bir taşınmazın, evlilik süresince ortak kazançlarınızla yenilenerek değer kazanması durumunda, bu değer artışı üzerinden hak iddia etmeniz yasal olarak mümkün olabilecektir. Bir malvarlığı grubundan, diğer gruba ait bir malın iyileştirilmesine veya korunmasına maddi katkı sağlandığında, mahkemeler tarafından değişken denkleştirme kuralları çerçevesinde detaylı bir oranlama yapılmaktadır.

Düğün töreninde size takılan kadına özgü ziynet eşyaları ve altınlar, eşler arasında aksine bir anlaşma veya yerel bir adet bulunmadığı sürece hukuken size bağışlanmış sayılır ve sizin şahsi hakkınız olarak değerlendirilir. Yargıtay uygulamalarına göre evlilik sırasında kim tarafından hangi eşe takılmış olursa olsun bilezik, kolye, küpe gibi sadece kadına özgü takılar doğrudan kadın eşin kişisel malı niteliğini kazanmaktadır.

Evlilik merasimi sırasında şahsınıza hediye olarak takılan altın ve benzeri ziynet eşyaları, güncel yargısal uygulamalara göre kadının mutlak şahsi mülkiyetinde olan ve doğrudan doğruya kişisel mal statüsünde korunan çok özel maddi değerlerdir. Hukukumuzda asıl olarak uygulanan edinilmiş mallara katılma rejiminin detaylı tasfiye süreci, kural olarak sadece tarafların evlilik birliği içinde bedelini veya karşılığını vererek edindiği emek ürünü malları konu almaktadır.