Mülkiyet Hakkı

Mülkünüze ulaşamamanız gibi süregelen müdahalelerde, tazminat başvurusu için öngörülen süreler ancak bu müdahalenin tamamen sona erdiği veya kesildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Zarar doğuran olayın devam ettiği durumlarda somut bir başlangıç tarihi belirlenemeyeceği için başvuru süresinin katı bir şekilde yorumlanması hukuken hatalı kabul edilmektedir.

Tazminat başvurunuzun süregelen bir engel durumu olmasına rağmen zaman aşımı veya süre aşımı gibi gerekçelerle reddedilmesi durumunda, bu ihlalin giderilmesi için yeniden yargılama yoluna başvurabilirsiniz. Sürekli devam eden ihlallerde zararın her yıl kesintiye uğrayarak yeniden tekrarlandığını varsaymak ve başvuru süresini buna göre daraltmak, mülkiyet hakkı bağlamında anayasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir.

Arazinize veya mülkünüze girişinizin sürekli olarak engellendiği durumlarda zararın tazmini için yapılacak başvurularda süre, bu engellemenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren hesaplanmaya başlar. Yargı mercilerinin, süregelen müdahalelerde zararın başladığı ilk tarihi esas alarak başvuru süresinin geçtiğine karar vermesi hukuka aykırı bulunmuştur.

Mahkemelerin ve idari mercilerin tazminat başvuru sürelerini katı ve aşırı şekilci bir biçimde yorumlayarak talebinizi reddetmesi anayasal haklarınızın ihlali sayılmaktadır. Özellikle 5233 sayılı Kanun kapsamında terör ve terörle mücadeleden doğan zararların karşılanması için yapılan başvurularda, zarar konusu olay kesintisiz devam ediyorsa sürenin dar yorumlanması mağduriyetinizi gidermenizi imkânsız hâle getirir.

Evet, yargılama sürerken yapılan bir kanuni düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer olaylarda, kişilerin alacaklarını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen, sonradan yürürlüğe giren yasal düzenlemeler nedeniyle bu hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını Anayasa'ya aykırı bulmuştur.

Anayasa Mahkemesi tarafından ihlal kararı verilmesi durumunda yeniden yargılama işlemi, mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlaline neden olan kararı veren ilgili ilk derece mahkemesi tarafından yapılacaktır. İhlal kararının gönderildiği bu yargı mercilerinin yapması gereken temel iş, gecikmeksizin yeniden yargılama işlemlerini başlatmaktır.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi, benzer bir olayda verdiği emsal kararında, kişinin alacağının tahsili için uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen sonradan yürürlüğe giren yasal bir düzenleme yüzünden hukuki mekanizmaları işletme şansından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak değerlendirmiştir.

Banka hesabınız üzerindeki blokenin uzun süre devam etmesi, mülkiyet hakkınızın ihlali olarak değerlendirilmektedir. Anayasa Mahkemesi, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından devralınan bir bankada bulunan katılım fonu hesabına konulan ve yaklaşık dört buçuk yıl gibi çok uzun bir süre boyunca kaldırılmayan bloke kararını incelemiştir.

TMSF'ye devredilen bankalardaki hesaplara konulan uzun süreli blokeler mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, katılım fonu hesabınıza konulan ve yaklaşık dört buçuk yıl gibi uzun bir süre boyunca devam eden blokaj işleminin, sizin üzerinize şahsi olarak aşırı ve katlanılamaz bir külfet yüklediğine karar vermiştir.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi için dava açtıktan sonra yargılama devam ederken yapılan bir kanuni düzenleme sonucunda alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması, mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki dosyalarda verdiği kararlarla, kişilerin alacaklarını tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen sonradan çıkarılan kanunlar yüzünden bu mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasaya aykırı bulmaktadır.