Mülkiyet Hakkı

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verilirse, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanızın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmedilir. Hak ihlaline yol açan mahkeme kararlarının düzeltilmesi için idare mahkemesinin yargılama işlemlerini tekrar başlatması, ihlal kararında belirtilen ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde yeni bir değerlendirme yapması hukuki bir zorunluluktur.

Devletin veya idarenin size ait bir taşınmaza kamulaştırma işlemi yapmaksızın el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kanunda belirtilen usullere uyulmadan vatandaşın arazisine veya mülküne el atılması kanunilik ilkesine aykırı bir müdahaledir ve bu durum hak ihlali olarak kabul edilmektedir.

İdare tarafından arazinize el konulması karşılığında hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi, Anayasa kapsamında korunan mülkiyet hakkı ihlali olarak değerlendirilmektedir. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırmasız el atma bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesini veya bu şekilde değer kaybına uğratılarak ödenmesini, vatandaşa şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yükleyen haksız bir durum olarak kabul etmektedir.

Devletin tarafınıza ödediği kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkınızın ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, kamulaştırma bedellerinin veya kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatların zaman içinde enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesini ve değer kaybına uğratılarak ödenmesini incelediği davalarda bireyler lehine kararlar vermektedir.

Evet, devletin mülkünüze el koyması karşılığında ödenen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin kamulaştırma yapmaksızın mülkünüze el atması durumunda size ödenmesine hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi, size şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Devletin veya idarenin özel mülkiyete konu bir taşınmaza kamulaştırma usullerine uymadan fiilen el koyması mülkiyet hakkının açık bir ihlalidir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin yasal usullere uymadan gerçekleştirdiği kamulaştırmasız el atma işlemleri kanunilik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Uğradığınız maddi kayıplar ve sosyal hak mahrumiyetleri için olağan hukuk yollarını tamamen tüketmeden doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmanız mümkün değildir. Hakkınızdaki haksız suçlamalar veya kesinleşen mahkûmiyet kararı nedeniyle kamu görevinden çıkarılmanız sonucunda maaş, emeklilik ve diğer sosyal haklardan mahrum bırakıldığınızı iddia ediyorsanız, bu durum temel olarak mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilmektedir.

Görevden uzaklaştırıldıktan sonra göreve iade edilmeniz üzerine geçmişe dönük olarak size yapılan aylık ödemelerine faiz işletilmemesi mülkiyet hakkı ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sonradan toplu olarak ödenen aylıkların faizsiz bir şekilde verilmesi, başvurucu üzerinde şahsi olarak aşırı bir külfet oluşturmaktadır.

Araziniz için ödenen kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkınızın ihlali sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi bu konudaki başvurularda, kamulaştırma bedellerinin ve kamulaştırmasız el atma tazminatlarının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasını veya değer kaybına uğratılarak ödenmesini mülkiyet hakkına yapılmış bir müdahale olarak görmektedir.

Açtığınız dava sırasında yapılan kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, yatırılan paranın iadesi talebiyle açılan davalarda, sonradan yürürlüğe giren yasal düzenlemeler yüzünden kişilerin hukuki mekanizmaları işletme ve alacaklarına kavuşma imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.