Mülkiyet Hakkı

Arazinize ulaşamamanızdan kaynaklanan devam eden zararlarınızın tazmini için yaptığınız başvurunun süresinde olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi durumunda, temel haklarınızdan olan mülkiyet hakkı ile bu hakla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, malvarlığına ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için spesifik ve tek bir tarih belirlenemez.

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapmadan fiilen el koyması, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arazinize yapılan bu tür bir müdahale, ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadığı için doğrudan kanunilik ilkesini zedeleyen bir eylemdir.

Evet, bedelini ödeyerek satın aldığınız silahın mülkiyetinin size herhangi bir bedel ödenmeksizin veya üçüncü bir kişiye devretme imkânı tanınmaksızın doğrudan kamuya geçirilmesi Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, her ne kadar silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesi millî güvenlik ve kamu düzeninin sağlanması gibi meşru bir amaca dayansa da, bu durum kişilere ağır külfet yüklemektedir.

Silah ruhsatınızın iptal edilmesi durumunda silahınızın doğrudan kamuya geçirilmesi yerine, onu ruhsat alabilecek durumdaki bir yakınınıza devretme imkânınızın veya bir giderim yolunun tarafınıza sunulması büyük önem taşımaktadır. Anayasa Mahkemesi, yasal uygulamalar kapsamında üçüncü kişilere devir imkânı tanınmaksızın uygulanan doğrudan kamuya geçirme işlemlerini ölçüsüz bir müdahale olarak değerlendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkı ihlali kararı verilmesi durumunda, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için tarafınıza doğrudan tazminat ödenmesi yerine davanızın görüldüğü ilk mahkemeden yeniden yargılama yapılması istenmektedir. Yüksek mahkeme, silahınızın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi işlemi nedeniyle uğradığınız zararın giderilmesi için ilgili idare mahkemelerinde yeniden yargılama yapılmasını hukuken en uygun ve yeterli giderim yolu olarak kabul etmektedir.

Arazinize veya mülkünüze erişememeniz gibi sürekli devam eden müdahalelerde tazminat başvurusu için öngörülen süreler, müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlamalıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için somut ve tek bir tarih belirlenmesi mümkün değildir.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından banka hesabınız üzerine konulan bloke kararının uzun süre devam etmesi, şahsi olarak size aşırı bir külfet yüklediği için mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer bir olayda banka hesabı üzerindeki tedbirin yaklaşık dört buçuk yıl gibi uzun bir süre devam etmesini değerlendirerek, bu durumun Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkını ihlal ettiği sonucuna varmıştır.

Dava sürecinde yapılan bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi emsal kararlarında, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanun ile bireylerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılması durumunu hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Paranızın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil imkânınızın elinizden alınması, mülkiyet hakkı ve bununla bağlantılı olan etkili başvuru hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız anayasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı ve bu hakla bağlantılı olan etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan çıkarılan kanuni düzenlemelerle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılamayacağına karar vermiştir.