Özel Nitelikli Kişisel Veri

Yapay zekâ algoritmalarının konuşma bozukluğu, kekemelik veya yüz felci gibi sağlık durumlarınızı analiz ederek sizi diğer adaylara göre dezavantajlı konuma düşürmesi ve işe alım sürecinde elemenize neden olması, hukuka aykırı bir dolaylı ayrımcılık uygulaması olarak değerlendirilebilir. Sistemin engellilik veya sağlık durumunuza ilişkin özellikleri rızanız dışında veya işin niteliği gerektirmemesine rağmen otomatik olarak işleyerek aleyhinize puanlama yapması, özel nitelikli kişisel veri işleme kurallarının ciddi bir ihlalidir.

Parmak izi gibi sizi benzersiz şekilde tanımlayan biyometrik veriler ile kalıtsal özelliklerinizi yansıtan genetik analiz sonuçları, doğrudan fiziksel durumunuza ilişkin çok önemli ipuçları verebildiği için mevzuatımızda özel nitelikli kişisel veri kategorisinde değerlendirilmektedir. Özellikle genetik verilerinizin gelecekteki hastalık taşıyıcılık durumlarınızı veya yatkınlıklarınızı ortaya koyma potansiyeli bulunduğundan, bu bilgilerin toplanması doğrudan sağlık verilerine ilişkin çok daha sıkı koruma şartlarına tabidir.

Kan, tükürük veya doku gibi biyolojik örneklerinizin analizi sonucunda ortaya çıkan bilgileriniz hukuken özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilmekte ve en üst düzeyde koruma tedbirlerine tabi tutulmaktadır. Genetik verileriniz, taşıdığınız hastalık risklerini, kalıtsal özelliklerinizi ve hatta aile bireylerinize dair son derece önemli ipuçlarını barındırdığı için sıradan sağlık verilerine göre çok daha hassas bir konuma sahiptir.

Sağlık personelinin, hastanın rızası olmaksızın sağlık durumuna ilişkin bilgileri üçüncü kişilerle paylaşması kural olarak hukuka aykırı bir eylem olarak değerlendirilmektedir. Hukukumuzda yer alan sır saklama yükümlülüğü çerçevesinde, hekimlerin ve diğer sağlık çalışanlarının tedavi sürecinde elde ettikleri bilgileri gizli tutmaları esastır.

Uzaktan sağlık hizmeti sırasında hekimin bulunduğu ortamda görüşmeyi duyabilecek veya görebilecek üçüncü kişilerin bulunması ve bu durumun size önceden bildirilip açık onayınızın alınmaması, mahremiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Hekim, internet ortamında yapacağı hasta görüşmesini, yetkisiz kişilerin erişimine kapalı ve sadece kişiye özel bir mekanda gerçekleştirmekle kanunen yükümlüdür.

Hastanelerde adınızın ve rahatsızlığınızın panolarda açıkça gösterilmesi, tıbbi verilerinizin izinsiz ifşa edilmesi anlamına gelir ve bu durum özel nitelikli kişisel veri ihlali olarak değerlendirilebilecek önemli bir eylemdir. Hastaneler kayıt sırasında hastaları numara ile çağırarak veya elektronik takip numaraları kullanarak bu tür ifşaların önüne geçmekle yükümlüdür.

İş başvurusunda işin niteliği zorunlu kılmadıkça hamilelikle ilgili sorulara cevap vermek zorunda değilsiniz. İşverenlerin biyolojik veya işin niteliğine ilişkin zorunlu sebepler bulunmadıkça iş sözleşmesinin kurulması aşamasında cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı olarak farklı işlem yapması ayrımcılık yasağının ihlali olarak değerlendirilebilir.

Sizin açık rızanız veya herhangi bir muayene talebiniz olmadan sağlık geçmişinize ve e-Nabız kayıtlarınıza erişilmesi kesinlikle yasal değildir ve kişisel sağlık verileri ihlali anlamına gelmektedir. Sağlık verileri, kanunlarımızda özel nitelikli kişisel veri olarak çok daha sıkı koruma altına alınmış olup, yetkisiz personelin veya ilgisiz doktorların bu verilere erişmesi özel hayatın gizliliğine yönelik bir saldırıdır.

Tahlil sonuçlarınız gibi fiziksel veya ruhsal durumunuza ilişkin bilgiler, özel nitelikli kişisel veri statüsünde olup kural olarak sizin onayınız olmadan paylaşılamaz. Hastanelerin veya hekimlerin bu bilgileri yetkisiz üçüncü kişilerle paylaşması, aranızdaki tedavi veya hastaneye kabul sözleşmesinin ihlali olarak değerlendirilebilecek ihtiyatlı bir hukuki inceleme konusudur.

Hastanede vermiş olduğunuz kan tahlilleri ve genetik test sonuçlarınız, kişisel sağlık verisi niteliği taşıdığından izinsiz kullanımları hukuka aykırı bir eylem olarak değerlendirilebilir. İlgili yasal düzenlemeler kapsamında, bir kişinin fiziksel veya ruhsal sağlığına ilişkin her türlü bilgi ve bu bağlamda elde edilen genetik ve biyometrik kayıtlar özel nitelikli kişisel veri statüsündedir.