Savunma Hakkı

Duruşma saatinde talimat mahkemesinde hazır bulunmanıza rağmen asıl mahkemenin herhangi bir geçerli sebep göstermeksizin sizinle bağlantı kurmayıp yokluğunuzda ceza vermesi yasal haklarınızın açık bir ihlalini oluşturmaktadır. Bir ceza davasında yargılanan kişinin duruşmaya SEGBİS aracılığıyla katılması için talimat yazıldığı durumlarda, mahkemenin bu karardan vazgeçerek bağlantı kurmaması ve kişinin savunmasını almadan yargılamayı bitirmesi adil yargılanma hakkı ihlali olarak değerlendirilmektedir.

Mahkemenin sağlık mazeretinizi kabul etmesine rağmen yargılamanın hiçbir aşamasında bizzat savunmanızı almadan hakkınızda mahkûmiyet kararı vermesi savunma hakkı ihlali niteliğindedir. Bir ceza yargılamasında suç isnadı altındaki kişiye iddialara karşı koyabilmesi için gerekli kolaylıkların sağlanması ve davasını anlatabilmesi için yeterli zamanın verilmesi demokratik toplumun temel ilkelerinden biridir.

Mahkemenin sizin yokluğunuzda başka bir şehirde alınan tanık ifadesini belirleyici delil kabul ederek size soru sorma ve yüzleşme imkânı tanımadan ceza vermesi hukuki açıdan sorunludur. Yargılamayı yürüten mahkemenin, konutu yargı çevresi dışında bulunan tanıkların duruşmaya getirilmesinin mümkün olup olmadığıyla ilgili bir değerlendirme yapması ve sadece konutun başka şehirde olmasını istinabe yoluyla dinlenmek için yeterli bir sebep saymaması gerekmektedir.

Tebligat mevzuatına göre posta memurunun gösterilen adreste sizi bulamaması hâlinde doğrudan evrakı muhtara teslim edip gitmesi geçerli bir tebliğ işlemi olarak kabul edilmemektedir. Kanuni düzenlemeler uyarınca, muhatabın adreste bulunmaması durumunda tebliğ memurunun sizin neden adreste olmadığınızı bilmesi muhtemel olan komşu, yönetici, kapıcı veya zabıta gibi kişilerden durumunuzu soruşturması ve edindiği bu bilgileri tebliğ mazbatası üzerine yazarak ilgili kişilere imzalatması zorunludur.

İstinaf mahkemesinin avukatınız tarafından sunulan ayrıntılı istinaf dilekçesini değerlendirmeden karar vermesi adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiğini gösterir. Mahkemenin sadece mahkûmiyet sonrası verilen ilk kısa istinaf başvuru dilekçesini dikkate alarak sonradan sunulan ve uyuşmazlığın esasını ilgilendiren ayrıntılı savunmaları göz ardı etmesi hukuka aykırıdır.

Mahkemenin, sizin savunmanızı destekleyecek ve aleyhinize verilen tanık ifadelerinin doğruluğunu sorgulayacak haklı taleplerinizi gerekçesiz olarak reddetmesi, yargılamanın hakkaniyetini zedeleyen bir durum olarak değerlendirilebilir. Aleyhinize ifade veren kişiyle aranızda husumet bulunduğunu ve ifadenin bu nedenle verilmiş olabileceğini ileri sürmenize rağmen mahkemenin bu konuyu açıklığa kavuşturmaması önemli bir eksikliktir.

Mahkemenin iddia makamının mütalaasına karşı savunma hazırlamak için makul bir süre talebini reddetmesi anayasal hakların ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, suç isnadı altındaki kişiye savunmasını hazırlayabilmesi için yeterli zamanın tanınması gereklidir.

Davanın uzamaması veya makul sürede sonuçlandırılması amacı, sanığın savunma hazırlamak için ihtiyaç duyduğu sürenin kısıtlanmasına hukuki bir gerekçe oluşturmamaktadır. Yargılamanın süratle sonuçlandırılması hedeflenirken, suç isnadı altındaki kişinin iddia makamına karşı dezavantajlı duruma düşürülmemesi büyük önem taşımaktadır.

Sizinle aynı dosyada yargılanan başka bir sanık için duruşma açılmış olsa bile, hakkınızda duruşmalı inceleme yapılmamasına karar verilmişse size duruşma tebligatı gönderilmemesi yasalara aykırı bir durum oluşturmaz. Yargıtay ilgili daireleri, temyiz taleplerini incelerken her bir sanığın durumunu kendi şartları içinde ayrı ayrı değerlendirerek bazı sanıklar için duruşma açıp diğerleri için dosyayı evrak üzerinden sonuçlandırabilir.

Cezaevi yönetimi avukattan gelen mektupta iletişimin kötüye kullanıldığını ve örgütsel bir haberleşme yapıldığını düşünüyorsa mektubu doğrudan okuyup el koyamaz, içeriğinin değerlendirilmesi için belgeyi doğrudan ilgili yargı merciine göndermek zorundadır. İdarece yapılan yüzeysel fiziki denetim sırasında mektubun savunmaya yönelik olmadığına ve kurum güvenliğini tehlikeye düşüren bir bulguya rastlanması veya bu yönde makul gerekçelerin varlığı hâlinde söz konusu belgeler yetkililerce okunmadan mühürlenip incelenmek üzere İnfaz Hâkimliği makamına yollanmalıdır.