Tazminat

Haksız uygulanan koruma tedbirleri yüzünden uğradığınız maddi zararlarınızın karşılanması için açtığınız davada verilen ret veya eksik hesaplama kararlarının bariz bir takdir hatası içermesi hâlinde bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Maddi zarar, haksız yere tutuklu veya gözaltında kaldığınız dönemde mal varlığınızda fiilen meydana gelen azalma ya da yoksun kalınan kâr şeklinde ortaya çıkabilmektedir.

Yüksek mahkeme hak ihlali tespit etse bile, uğradığınız zararlar için doğrudan maddi tazminat ödenmesine hükmetmemektedir. Karar yaklaşımına göre, tespit edilen ihlalin ve bu ihlalin yol açtığı olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması için yerel mahkeme tarafından yapılacak yeniden yargılama işlemi yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul edilmektedir.

Maddi zararınızı alabilmeniz için öncelikle uygulanan haksız koruma tedbiri ile uğradığınız zarar arasında net bir nedensellik bağı bulunması gerekmektedir. Maddi zarar, sizin mevcut mal varlığınız ile söz konusu haksız tutulma süreci yaşanmasaydı mal varlığınızın olacağı durum arasındaki farktan oluşur.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda ihlal kararı verilmiş olması, doğrudan tazminat alacağınız anlamına gelmemekte olup tazminat taleplerinizin karara bağlanabilmesi için bazı hukuki ve usuli şartların yerine getirilmesi aranmaktadır. Özellikle iddia ettiğiniz maddi zararlara ilişkin olarak mahkemeye somut bilgi ve belgeler sunmanız gerekmektedir, aksi takdirde maddi zararınızı ispatlayamadığınız gerekçesiyle tazminat talebiniz doğrudan reddedilecektir.

Mahkemenin davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki engellilik raporunuzu dikkate almadan ve bu durumu kararda tartışmadan tazminat talebinizi reddetmesi hukuka uygun kabul edilemez. Yargılama sürecinde mahkemelerin, taraflarca ileri sürülen ve uyuşmazlığın çözümünde temel rol oynayan iddia ile delilleri kararlarında açıkça değerlendirmesi gerekir.

Mülakatta başarısız sayılmanıza dair işlemin mahkeme tarafından iptal edilmesi, size doğrudan o kadroya atanma veya geriye dönük mali haklarınızı talep etme hakkı vermemektedir. Yargı mercileri tarafından verilen iptal kararları, kural olarak sadece hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen mülakatın ortadan kaldırılmasına ve idarenin usulüne uygun yeni bir mülakat yapmasına olanak tanır.

Mülakatın iptal edilmesine yönelik verilen mahkeme kararları size doğrudan atanma hakkı vermediği için, geçmişe dönük maaş veya özlük haklarınızı maddi tazminat olarak talep etmeniz kural olarak mümkün değildir. İptal kararları, idareye sadece hukuka uygun yeni bir düzenleme yaparak sizi usulüne uygun şekilde yeniden mülakata alma yükümlülüğü getirir.

Hayır, Anayasa Mahkemesi böylesi durumlarda doğrudan bir para ödenmesine hükmetmek yerine ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için yargılamanın yenilenmesi yolunu tercih etmektedir. Mahkeme, kamulaştırmasız el atma nedeniyle hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında erimesinden kaynaklanan mülkiyet hakkı ihlalinin telafi edilebilmesi için en etkili yolun derece mahkemesi tarafından yeni bir yargılama yapılması olduğunu değerlendirmektedir.

Mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde doğrudan nakdi ödeme yapılması yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanızın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmesi esastır. Anayasa Mahkemesi, taşınmazınıza el konulması karşılığında ödenen tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybetmesi sebebiyle uğradığınız anayasal mağduriyetin giderilmesinde hukuki zorunluluk olarak yargılamanın yenilenmesi gerektiğine hükmetmektedir.

Yargılama sonucunda beraat etmeniz durumunda, hakkınızda uzun süre uygulanan ve hak ihlaline yol açan yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmayan ve uzun süren tedbirler sebebiyle kişilerin özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ihlal edilebilmektedir.