Tazminat

Cenaze ve taziye törenine katılımınızın haksız ve ölçüsüz bir gerekçeyle engellendiği durumlarda yapacağınız bireysel başvuru neticesinde Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali tespiti yapılırsa tarafınıza manevi tazminat ödenmesine hükmedilebilir. Olayın üzerinden uzun bir süre geçmesi ve vefat eden yakınınızın taziye törenine katılma imkânınızın fiilen ortadan kalkmış olması durumunda, tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından belgenizin haksız yere pasife alınması nedeniyle verilen ihlal kararlarında temel çözüm yöntemi, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla ilgili idare mahkemelerinde yeniden yargılama sürecinin başlatılmasıdır. Mahkeme, idarenin tesis ettiği ve derece mahkemelerince hukuka uygun bulunan bu ret işleminin özel hayata saygı hakkı bağlamında anayasaya aykırı olduğunu tespit ettiğinde, yargı mercilerinden önceki hatalı kararlarını ortadan kaldırarak anayasal ilkelere uygun yeni bir karar vermelerini talep etmektedir.

Anayasa Mahkemesi ihlal kararı verdiğinde size doğrudan tazminat ödemez, bunun yerine hakkınızın teslim edilmesi amacıyla dosyanızı yeniden yargılama yapılması için kararı veren ilk derece mahkemesine gönderir. Yüksek mahkeme, idare mahkemesinin hukuk kurallarını açık bir biçimde hatalı uygulayarak davanızı reddetmesinin adil yargılanma hakkınızı ihlal ettiğini tespit ettiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması gerektiğine hükmeder.

Soruşturma dosyasına erişiminizin kısıtlanması nedeniyle Anayasa Mahkemesi tarafından kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiğine karar verilirse, bu mağduriyetinize karşılık olarak manevi tazminat talep edebilirsiniz. Dosyaya erişim kısıtlaması gibi durumlarda, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik müdahale yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek manevi zararlara yol açtığından, mahkeme başvurucuya belirli bir net tutarda manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedir.

Kamulaştırma bedelinizin enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle hak ihlaline uğradığınız tespit edildiğinde, kural olarak size doğrudan bir tazminat ödenmek yerine dosyanızın yerel mahkemece tekrar ele alınmasına karar verilir. Anayasa Mahkemesi, bu tür mülkiyet hakkı ihlallerinin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi için en etkili yolun yeniden yargılama yapılması olduğunu belirtmektedir.

İhtiyati tedbirin uzun sürmesi nedeniyle mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için etkin giderim yolu olarak yeniden yargılama yapılmasına gerek görülmemekte ve mağduriyetiniz manevi tazminat ödenerek giderilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan uzun süreli tedbir süreçlerinde, mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliğin ve özenin gösterilmesi bakımından yargısal makamların doğrudan sorumluluğu olduğuna dikkati çekmektedir.

Hesabınızdaki paranın bloke edilmesi nedeniyle uğradığınızı iddia ettiğiniz maddi zararlar için maddi tazminat alabilmeniz, bu zararınız ile idarenin işlemi arasındaki bağlantıyı somut belgelerle ispatlamanıza bağlıdır. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini tespit etse bile, talep edilen maddi tazminat için ihlal ile iddia edilen zarar arasında doğrudan bir illiyet bağı bulunmasını aramaktadır.

Sınav tarihlerinin geçmesi nedeniyle artık o döneme ait ders materyallerini almanızın veya yargılamanın yenilenmesinin pratik bir faydası kalmadığından yaşadığınız bu mağduriyetin giderilmesi için manevi tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Ceza infaz kurumu tarafından haklı bir neden olmaksızın ders notlarına erişiminizin engellenmesi ve bu işleme karşı yaptığınız itirazların mahkemelerce yeterli ve makul bir gerekçe sunulmadan reddedilmesi anayasal haklarınızı zedeleyen bir durumdur.

Ön alım hakkına dayalı davalarda mahkeme veznesine depo edilen bedelin uzun süren yargılama boyunca faizli bir hesapta tutulmayarak enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması durumunda bu ekonomik zararınızın devlet tarafından karşılanmasını talep edebilirsiniz. Mahkemelerin, yargılama sürecinin hızlı işlememesinin kişiler üzerinde oluşturduğu olumsuz etkileri en aza indirmek için ön alım bedeli tutarını makul bir süre içinde vadeli bir mevduat hesabına yatırmak gibi basit ve etkili tedbirleri alma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Taşınmazınız üzerindeki tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için Anayasa Mahkemesi aracılığıyla manevi tazminat kazanmanız mümkündür. Mahkemeler tarafından konulan bir tedbirin uzun sürmesi mülkiyet hakkına yönelik ölçüsüz bir müdahale oluşturduğunda, yargısal makamların bu süreçteki ivedilik ve özen eksikliği nedeniyle bir sorumluluğu doğar.