Tazminat

Anayasa Mahkemesi, yargılama sırasında çıkan bir kanun nedeniyle alacağınızı tahsil edememenizden kaynaklanan hak ihlallerinde temel çözüm yolu olarak yeniden yargılama yapılmasına karar vermekte ve genellikle ayrıca bir maddi ve manevi tazminat ödenmesini kabul etmemektedir. Yüksek mahkemenin yaklaşımına göre, tespit edilen anayasal hak ihlalinin ve bu ihlalin yarattığı her türlü olumsuz sonucun ortadan kaldırılması için yerel mahkemede davanın yeniden görülmesi hukuken yeterli bir telafi yöntemi olarak kabul edilir.

İtiraz merciinin, yargılamanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki iddialarınızı ve toplanmayan delillerinizi hiç tartışmadan şikâyetinizi kesin olarak reddetmesi, adil bir yargılamada sahip olduğunuz temel güvencelerin göz ardı edilmesi anlamını taşımaktadır. Disiplin kurulunun verdiği hücreye koyma cezasına karşı yaptığınız şikâyetlerde, cezaevi personelinin tuttuğu tutanaklar kadar sizin sunduğunuz kamera kayıtlarının da bir bütünlük içinde değerlendirilmesi gerekir.

Anayasa Mahkemesi bu tür ihlal iddialarında haklı bulunmanız durumunda doğrudan yüklü bir maddi veya manevi tazminat ödenmesine genellikle karar vermemekte olup, bunun yerine eski hâle getirme kuralı çerçevesinde dosyayı ilk derece mahkemesine göndermektedir. Yüksek mahkeme, yargılama sırasında çıkan bir kanun nedeniyle alacağınızı tahsil edememenizden doğan mağduriyetin asıl çözümünün, ihlalin sonuçlarını tamamen ortadan kaldıracak olan yeniden yargılama mekanizması olduğunu kabul etmektedir.

Haksız ve süresiz kısıtlamalara maruz kalmanız nedeniyle uğradığınız ihlalin tespiti ile zararınızın karşılanması için ilgili mahkemelerden yeniden yargılama ve manevi tazminat talep edebilirsiniz. Ceza infaz kurumlarında tehlikeli tutuklu sayılarak hücrede yalnız bırakılma ve dış dünyayla iletişim gibi temel haklardan süresiz mahrum bırakılma durumlarında idarenin eyleminin hukuka aykırılığı tespit edildiğinde ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması gerekmektedir.

Öğrenim gören çocuklarınızla hafta sonu görüşmenizin haksız yere engellenmesi neticesinde Anayasa Mahkemesi tarafından ihlal kararı verilmesi hâlinde, yaşadığınız manevi zararların karşılığı olarak tarafınıza belirli bir miktar manevi tazminat ödenmesine hükmedilebilir. Bunun yanı sıra, aile hayatınıza saygı gösterilmemesi nedeniyle ortaya çıkan bu ihlalin ve tüm sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için yerel mahkemede yeniden yargılama yapılması da kararlaştırılmaktadır.

Ceza infaz kurumlarındaki kapalı görüşmelerin dinlenip kaydedilebilmesi için çıkarılacak bir kanunun öncelikle yeterince açık, öngörülebilir olması ve keyfiliğe karşı uygun bir koruma sağlaması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin belirlediği standartlara göre, böyle bir yasal düzenlemede dinleme ve kaydetme işleminin hangi suçlar yönünden, hangi koşullarda ve ne kadar süreyle uygulanacağı açıkça belirtilmelidir.

Otizmli çocuğunuzun devam ettiği okuldaki özel sınıfın idareden kaynaklanan nedenlerle kapatılması ve çocuğunuzun planlanan örgün eğitim yerine farklı bir eğitime tabi tutulması sonucunda zarara uğradığınızı düşünüyorsanız manevi tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre devletin, bireylerin eğitim ve öğrenim görmesini engellememe yönünde negatif ödevi bulunduğu gibi dezavantajlı bireylerin eğitim olanaklarına erişimindeki engelleri kaldırmak yönünde anayasal bir ödevi de bulunmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, uğradığınız hukuki mağduriyetin giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için dosyanız, ihlal kararı doğrultusunda yeniden incelenmek üzere ilgili idare mahkemesine gönderilir.

Mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, uğradığınız mağduriyetin ve hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikli olarak yeniden yargılama yoluna gidilmektedir. Anayasa Mahkemesi, idari mercilerin dilekçenizi işleme almaması ve sonrasında mahkemelerin bu durumu hiç araştırmadan ret kararı vermesi gibi hususlarda, ihlali gidermenin en etkili yönteminin yargılamanın baştan ve usulüne uygun şekilde yapılması olduğunu açıkça kabul etmektedir.

Mahkemelerin itirazlarınızı ve esasa etkili iddialarınızı gerekçesiz bir şekilde reddetmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetten dolayı devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı mercilerinin, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki iddialarınızı hiç incelemeden karar vermesi adil yargılanma hakkı çerçevesinde bir hak ihlali oluşturur ve bu ihlalin tespit edilmesi durumunda uğradığınız manevi zararların karşılanması gündeme gelir.