Velayet

Çocuğun rızası hilafına veya menfaatine aykırı şekilde görüntülerinin dijital ortamlarda paylaşılması, hukuken kişilik haklarının ihlali olarak değerlendirilebilecek bir eylemdir. Türk Medeni Kanunu kapsamında velayet hakkının çocuğun zararına kullanılması durumunda aile mahkemesinin müdahalesi talep edilebilmektedir.

Velayet hakkı sahibinin, mahkeme tarafından belirlenmiş olan çocukla kişisel ilişki kurma kararının gereğini kasten yerine getirmemesi veya bu ilişkiyi zedeleyici davranışlarda bulunması, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek ciddi bir eylemdir. Anayasa ve uluslararası sözleşmeler uyarınca, ayrı yaşayan ebeveynin ve çocuğun düzenli olarak görüşme ve kişisel ilişki kurma hakkı bulunmaktadır.

Çocuğunuzun bir platforma üye olurken verdiği rızanın hukuki geçerliliği, çocuğun ayırt etme gücüne ve yasal düzenlemelerin öngördüğü ehliyet kurallarına göre değerlendirilmektedir. Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin rıza verme hakkı, hukuken kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar kapsamında kabul edildiğinden, temyiz kudretine sahip olan sınırlı ehliyetsiz çocukların bu hakkı yasal temsilcilerinin onayına ihtiyaç duymadan bizzat kullanabilmeleri mümkündür.

Velayeti ortak olan veya velayet sadece kendisinde bulunan bir ebeveynin dahi, çocuğu ticari kazanç ve reklam malzemesi yaparak fotoğraflarını rızaya aykırı şekilde paylaşması, hukuki yollarla durdurulabilecek bir eylemdir. Çocuğun bağımsız bir kişiliği olduğu ve anne babasına ait bir mal olmadığı unutulmamalıdır.

Çocuğun kişisel sağlık verilerinin yurtdışına aktarılması gibi geleceğini derinden etkileyebilecek çok ciddi işlemlerde, ortak velayeti paylaşan ebeveynlerin birlikte mutabık kalarak karar alması esastır ve taraflar arasında beliren uyuşmazlıklarda mahkemenin müdahalesi talep edilebilmektedir. Eski eşinizin sizin onayınız olmadan çocuğun böylesine özel nitelikli verilerini aktarma yönünde verdiği tek taraflı rıza, kendi başına hukuka uygunluk sağlamaya yetmeyeceği için ilgili araştırma merkezine itirazınızı derhal yazılı olarak ileterek işlemin durdurulmasını talep etme hakkınız mevcuttur.

Eşinizin rızanız dışında çocuğunuza ait fotoğrafları sosyal medyada paylaşması, çocuğun kişilik hakkı ihlali olarak değerlendirilebilecek nitelikte bir eylemdir. Hukukumuzda ebeveynlerin çocuk üzerindeki velayet hakkını kullanırken çocuğun üstün yararını gözetmeleri yasal bir zorunluluktur.

Ebeveynlerinizin sosyal medyada sürekli olarak fotoğraflarınızı paylaşması, hukuki açıdan mutlak bir hak olmayıp sizin itiraz edebileceğiniz bir eylemdir. Hukukumuzda ebeveynlerin sahip olduğu velayet, çocukların kişilik hakları üzerinde sınırsız bir hakimiyet alanı sağlamaz ve bu yetkinin sınırını her zaman çocuğun üstün yararı çizer.

Kendi çocuğunuzun fotoğraflarını sosyal medyada paylaşmanız, ileride çocuğunuzun kişilik haklarına yönelik hukuki bir uyuşmazlığa zemin hazırlayabilecek bir eylem olarak değerlendirilebilir. Ebeveynlerin çocuklarının kişisel verilerini, özellikle fotoğraflarını dijital ortamlarda paylaşması literatürde sharenting olarak adlandırılmaktadır.

Evet, ebeveynlerin çocuklarına ait görsel veya videoları sürekli olarak sosyal medyada paylaşması ileride ciddi hukuki ihtilaflara ve çocuk açısından hak ihlallerine zemin hazırlayabilecek bir eylemdir. Literatürde "sharenting" olarak bilinen bu durum, çocuğun kişisel verilerinin korunması hakkı bağlamında değerlendirildiğinde, ilerleyen yaşlarında mahremiyetinin zedelendiği gerekçesiyle size karşı şikayetçi olmasına yol açabilir.

Çocuğunuzun velayetine sahip diğer ebeveynin bu tür paylaşımlarını durdurmak için mahkemeye başvurarak hukuki yolları işletmeniz mümkündür. Ebeveynlerin çocuklarının kişisel verilerini ve fotoğraflarını sosyal ağlarda aşırı derecede ve kontrolsüzce paylaşması, hukuk sistemimizde çocuğun özel hayatının gizliliğine yönelik bir kişilik hakkı ihlali olarak değerlendirilebilecek niteliktedir.