Soru & Cevap
İş başvurumu veya vize talebimi inceleyen bir yapay zeka algoritması beni haksız yere redderse, bu adaletsiz makine kararına karşı dava açabilir miyim?
Bir algoritma veya yapay zeka tarafından hakkınızda verilen kararlar neticesinde iş başvurunuzun ya da vize talebinizin reddedilmesi, ilgili işlemin hukuki geçerliliğinin sorgulanmasına esas oluşturabilecek güncel bir hukuki sorundur. Yapay zeka sistemlerinin verileri otonom şekilde işlerken, programcılarının değer yargılarını taşıyabilmeleri veya eğitim verilerindeki eksiklikler nedeniyle şeffaf olmayan önyargılı kararlar verebildikleri tespit edilmiştir. Ancak mevcut hukuk düzenimizde bu yapay zeka araçlarının bir hukuki kişilik statüsü bulunmadığı için makinenin kendisine doğrudan bir dava açılması hukuken mümkün değildir. Bunun yerine, size karşı yapılan bu olası ayrımcı muameleyi ortadan kaldırmak amacıyla, sistemi kullanan kuruma veya algoritmayı kurgulayan yazılımcı şirkete karşı fırsat eşitliği ve ayrımcılık yasağı kapsamında hukuki yollara başvurmanız ihtimal dahilindedir. Algoritmanın karar verme süreçlerinin ticari sır gerekçesiyle gizli tutulması yargısal denetimi zorlaştırsa da, uğradığınız haksızlığın ispat sürecinde değerlendirilebilecek olması bakımından yasal hak arama hürriyetiniz her zaman mevcuttur.