Soru & Cevap
İş başvurusu yaptığım bir şirket, mülakatı yapay zekalı bir video sistemiyle yapacağını ve yüz hatlarımı analiz edeceğini söyledi. Buna onay vermek zorunda mıyım, vermezsem elenir miyim?
İş başvurusu sürecinde yapay zekâ destekli video mülakat sistemlerinin kullanılması ve yüz hatlarınız veya mimikleriniz gibi biyometrik verilerin incelenmesi, hukuken özel nitelikli kişisel veri işlenmesi anlamına gelmektedir ve kural olarak sizin özgür iradenize dayalı açık rızanızı gerektirir. İşe alınma şartının doğrudan bu sistemlerin kullanımına ve verilerinizin işlenmesine onay verme koşuluna bağlanması, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Zira iş ilişkisinin kurulması aşamasında işçi adayı ile işveren arasındaki güç dengesizliği nedeniyle, onay vermediğiniz takdirde işe alınmayacağınız korkusuyla verdiğiniz rıza hukuken sakat sayılabilir. Bu tür durumlarda rızanın serbest bir iradenin ürünü olup olmadığı tartışmalı hale gelir ve bu uygulamanın kişisel verilerin korunması ilkelerine aykırılık teşkil edebileceği iddia edilebilir. Şirketin onayı zorunlu kılan dayatması, işe alım sürecinde hak ihlali bağlamında hukuki bir değerlendirmeye tabi tutulabilecek önemli bir emare olarak karşımıza çıkmaktadır.