Soru & Cevap
Çocuğumun velayet davasına bakan hâkim eskiden eski eşimin avukatının müvekkiliymiş. Bu durum yargılamanın tarafsızlığını bozar mı, hâkimi reddedebilir miyim?
Bu tür geçmişe dayalı profesyonel ilişkiler her zaman yargılamanın tarafsızlığını otomatik olarak bozmaz, durum olayın özel şartlarına ve ne kadar zaman geçtiğine bağlı olarak değerlendirilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bir hâkimin geçmişte karşı tarafın avukatından hukuki hizmet almış olmasının tek başına mahkemenin objektif tarafsızlık ilkesini zedelemeyeceğini belirtmektedir. Eğer bu avukat-müvekkil ilişkisi davanın başlamasından aylar önce sona ermişse, profesyonel bağların zayıfladığı ve taraflılık şüphesinin ortadan kalktığı kabul edilebilir. İç hukukta hâkimin kendi reddi talebini karara bağlaması gibi usule ilişkin eksiklikler bulunsa bile, bu durum daha üst bir merci tarafından yapılan anayasal yargı denetimi ile telafi edilebiliyorsa adil yargılanma hakkı ihlal edilmiş sayılmaz. Mahkemeler, hâkimin kişisel bir önyargı taşıyıp taşımadığını ve kurulan yapının haklı şüpheleri dışlayacak yeterli güvenceler sunup sunmadığını dikkate alarak davanın adil bir şekilde yürütülüp yürütülmediğine karar verirler. Bu nedenle, salt geçmişteki bir vekâlet ilişkisine dayanarak hâkimin reddi talebiniz kesin olarak kabul edilmeyebilir.