Soru & Cevap
Demans hastası olan yaşlı annemi kendi isteği dışında bir psikiyatri hastanesine yatırdılar. Mahkemede kendini savunamayacak durumdayken onu bu şekilde zorla tutmaları hukuka uygun mu?
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne göre, akıl hastası bireylerin kendi istekleri dışında hastaneye yatırılabilmesi için iç hukukta öngörülen usullere sıkı sıkıya uyulması ve bu sürecin keyfilikten uzak olması şarttır. İlgili kararda vurgulandığı üzere, yaşlı ve demans hastası bir kişinin acil durum gerekçesiyle psikiyatri servisine zorla yatırılması durumunda, bu kişinin mahkeme süreçlerine anlamlı bir şekilde katılabilmesi güvence altına alınmalıdır. Mahkemeler, hastanın durumunu değerlendirirken sadece tıbbi belgelere dayanmamalı, aynı zamanda hastaya verilen ağır ilaçların onun duruşmadaki algısını ve katılım yeteneğini nasıl etkilediğini de dikkatle incelemelidir. Eğer kişi kendi durumunu savunamayacak durumdaysa, mahkeme tarafından atanan dava kayyumu veya yasal temsilcinin tamamen şekli değil, hakları gerçekten koruyan aktif bir savunma yapması zorunludur. Aksi takdirde, kişinin özgürlük ve güvenlik hakkı ihlal edilmiş sayılır. Bu tür zorunlu yatış kararları verilirken her zaman için hastanın insan onuruna saygı gösterilmeli ve durumun aciliyeti ile alınan tedbirin orantılılığı titizlikle değerlendirilmelidir.