Soru & Cevap
Hastanede yatarken rızam olmadan bana zorla ilaç verdiler ve itiraz edebileceğim bir yer bulamadım. İradem dışında ilaç verilmesine karşı mahkemeye başvuramamam yasalara uygun mu?
Hayır, rızanız dışında size zorla ilaç verilmesi kararına karşı mahkemeye başvuramamanız özel hayata saygı hakkının bir ihlalidir. Söz konusu karara konu olayda, başvuran kişiye hastanede yattığı dönemde kendi rızası dışında defalarca ilaç verilmiş ancak o dönemki ulusal yasalar gereği doktorların bu ilaç kararlarına karşı başvurulabilecek herhangi bir itiraz yolu bulunmamıştır. Daha sonra açılan bir tazminat davasında yerel mahkemeler, zorla ilaç verilmesi kararına karşı mahkemeye başvuru hakkı tanınmamasının insan haklarına aykırı olduğuna hükmetmiş ve kişiye bir miktar tazminat ödenmesine karar vermiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de bu durumu incelediğinde, kişiye kendi bedeni üzerindeki bu tür müdahalelere karşı etkili bir itiraz mekanizması sunulmamasının, özel hayata saygı hakkı kapsamında kabul edilemez bir eksiklik olduğunu vurgulamıştır. Bireylerin, kendi beden ve ruh sağlıklarını doğrudan etkileyen zorunlu tıbbi müdahalelere karşı mutlaka bağımsız bir mahkemeye erişim imkânı bulunmalıdır. Nitekim bu ihlalin ardından ilgili ülkenin ruh sağlığı yasalarında da değişikliğe gidilerek bu tür tıbbi kararlara karşı itiraz yolu yasal olarak güvence altına alınmıştır.