Soru & Cevap
İslami hassasiyetleri olan bir ticari kurum olarak, akıllı robotlarımızın kendi başlarına yaptığı kârlı işlemler helal kazanç sayılır mı veya hukuken kime aittir?
İslam hukuku kuralları perspektifinden bakıldığında, yapay zekâ sistemleri insan gibi hür bir iradeye, şuura ve hukuki hitaplara muhatap olabilecek zimmet adı verilen hak ve borç ehliyetine kesinlikle sahip değillerdir. Robotlar akıl yürütebiliyor veya kendi kendine öğreniyor gibi görünseler de biyolojik ve ruhsal bir varlık temelleri olmadığı için, kendi başlarına mülkiyet edinemezler, bağımsız bir kişi statüsü kazanamazlar. Bu temel nedenle robotların icra ettikleri tüm ticari işlemler, tıpkı iradesi olmayan bir elçinin veya basit bir aletin kullanımı gibi değerlendirilerek işlemlerin sonucunda elde edilen menfaat doğrudan o makinenin malikine, yani sizin kurumunuza döner. Yapay zekânın sağladığı hukuki ve mali kazanımlar doğrudan sizin mülkiyetinize gireceğinden, bu işlemlerin meşruiyeti ve helaliyeti genel İslam hukuku ve ticaret ahlakı çerçevesinde bizzat sizin tasarrufunuzmuş gibi değerlendirilmeye esas teşkil edecektir.