Soru & Cevap

Ödeme gücünüzün bulunmadığı açıkça anlaşılan durumlarda, sırf ülke şartlarına göre yüksek olan harç ve masrafları yatıramadığınız için davanızın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, hakkınızı yargı mercileri önünde aramanızı imkânsız hâline getiren bir hak ihlalidir. Bir davada yargılama giderleri için muafiyet isteyen kişilerin taleplerinin, karşılıklılık ilkesi gibi mutlak kurallar gerekçe gösterilerek reddedilmesi, maddi durumu yetersiz olan kişilerin mahkemeye başvurmasını aşırı derecede zorlaştırmaktadır. Anayasa Mahkemesi, bu şekilde ödeme gücü bulunmayan kişilerin harç ödemek zorunda bırakılmasını ve devam eden yargılamada gider avansını aşan miktarlardaki masrafları ödeyemedikleri için davanın açılmamış sayılmasıyla sonuçlanan uygulamaları adil yargılanma hakkı kapsamında sorunlu bulmaktadır. Hâkimlerin yabancı uyruklu dahi olsa kişilerin statü ve ödeme gücü gibi özel durumlarını değerlendirmeden doğrudan harç ödenmemesine bağlı olarak dosyayı kapatmaları, bireylerin dava açma hakkı ellerinden alınarak mağduriyetlerine neden olmaktadır. Bu tür durumlarda, ekonomik yetersizliğinizin somut olayın koşulları içinde mahkemelerce göz önünde bulundurulması ve yargısal yollara erişiminizin sağlanması anayasal bir gerekliliktir.