Soru & Cevap
Yabancı bir hükümetle yaptığım sözleşmenin sıradan bir ticari iş mi yoksa devletin egemenlik hakkı mı olduğuna mahkemeler neye göre karar veriyor?
Mahkemeler, bir devletle yaptığınız sözleşmenin sıradan bir ticari faaliyet mi yoksa egemenlik yetkilerinin kullanımına giren bir işlem mi olduğunu belirlerken öncelikle işlemin niteliğine ve nihai amacına odaklanırlar. Örneğin, eğitim veya sağlık gibi doğrudan o devletin anayasasında federal otoritelere verilmiş olan bir kamu hizmeti alanında lobi veya aracılık faaliyeti yürüttüyseniz, bu durum işlemin ticari boyutundan ziyade kamusal yönünün ağır bastığını gösterir. Mahkemeler bu değerlendirmeyi yaparken, kurulan ilişkinin salt kâr amacı güden bir yatırım olup olmadığına ve yabancı devletin uluslararası arenadaki politikalarıyla nasıl bir bağlantısı olduğuna bakarlar. Sadece söz konusu faaliyetin bütçesinin yüksek olması veya işin sizin açınızdan kazançlı bir ticari faaliyet olması, eylemin egemenlik yetkisi kapsamında değerlendirilmesini engellemez. Eğer iddia edilen görev, yabancı devletin eğitim hizmetini geliştirmek gibi uluslararası kamu yararı taşıyan bir devlet politikası çerçevesinde şekillenmişse, mahkemeler bu durumu ticari bir sözleşme olmaktan çok egemenlik hakkının bir yansıması olarak nitelendirecektir.