Soru & Cevap
Zihinsel engelim var, polisteyken avukat istemediğime dair bir kağıt imzalattılar ve itiraf ettim. Ne imzaladığımı anlamamıştım, bu itiraf mahkemede bana karşı kullanılabilir mi?
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, zihinsel bir engeliniz varsa ve ne imzaladığınızı tam olarak anlayamıyorsanız, avukat olmadan alınan itirafınızın mahkemede aleyhinize kullanılması adil yargılanma hakkının ihlali sayılmaktadır. Şüpheli kişilerin poliste ifade verirken avukat yardımından yararlanma hakkı bulunmaktadır ve bu haktan vazgeçmenin sonuçlarını bilerek yapılması şarttır. Eğer hafif de olsa bir zihinsel engeliniz bulunuyorsa, bu durum sizi özel olarak korunması gereken kırılgan bir şüpheli konumuna sokar. Polis, önceden matbu olarak hazırlanmış karmaşık hak bildirim formlarını sadece okuyup imzalatmakla yetinemez. Anlama güçlüğünüzü fark edip size uygun kolay anlaşılır metinler sunmalı veya iletişimi kolaylaştıracak bir destek sağlamalıdır. İlgili emsal kararda, zihinsel engelli bir kişinin imzaladığı belgenin, sonuçlarını makul bir şekilde öngöremeden imzalandığı tespit edilmiştir. Mahkemeler, bu tür durumlarda kişinin adil yargılanma hakkı çerçevesinde haklarından geçerli bir feragat yapma kapasitesine sahip olup olmadığını derinlemesine incelemelidir. Bu tür bir inceleme yapılmadan ve hukuki yardım sağlanmadan alınan itirafların mahkûmiyete esas alınması hukuka aykırılık teşkil etmektedir.