Karar Bülteni

KARARIN KÜNYESİ

Belirli ayların çalışma düzeni geçmişe teşmil edilemez. İmzalı bordrolar hesaplamalarda dışarıda tutulmalıdır. Islah dilekçesinde istenmeyen faize hükmedilemez.

Karar, iş yerinde uygulanan vardiya değişiklikleri, psikolojik baskı iddiaları ve bu süreçte doğan fazla çalışma ile genel tatil ücreti alacaklarının nasıl ispatlanacağı ve hesaplanacağı hususlarını incelemektedir. Özellikle kısa süreli ve belirli aylara özgü çalışma düzenlerinin tüm çalışma geçmişine genellenemeyeceği ve tahakkuk içeren bordroların bağlayıcılığı vurgulanmıştır.

Ayrıca mahkemece verilecek kararlarda taleple bağlılık ilkesinin önemi üzerinde durulmuş, davacının ıslah dilekçesinde faiz talebi bulunmamasına rağmen mahkemenin resen faize hükmetmesinin usul hukukuna aykırı olduğu ifade edilmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacının, eşi ile ters vardiyada çalışmaya zorlanması ve psikolojik baskı (mobbing) görmesi nedenleriyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği iddiasına dayalı olarak kıdem tazminatı ile ödenmediği ileri sürülen fazla mesai, hafta tatili, milli bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsili talebidir. Davalı işveren ise davacının başka yerde iş bulduğu için istifa ettiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İşçinin fazla çalışma ve genel tatil ücreti iddiaları, işyeri kayıtları, çalışma düzenini gösteren çizelgeler ve tanık beyanları ile ispat edilebilir. Belirli bir döneme ait çalışma düzenini gösteren kayıtlar, eğer işyerinde değişken vardiya sistemi mevcutsa, kanıtsız bir şekilde tüm çalışma dönemine uygulanamaz. Fazla mesai tahakkuku içeren ve işçinin ihtirazi kayıt koymadan imzaladığı bordroların ait olduğu aylar, aksi ispatlanana kadar hesaplamalarda dışlanmalıdır.

İmza itirazı bulunan çizelgeler ve belgeler üzerinde uzman bilirkişi incelemesi yapılarak aidiyet tespiti gerçekleştirilmelidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca hâkim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; talep edilmeyen bir hususa resen karar veremez. Islah dilekçesinde açıkça faiz talep edilmemişse, ıslah edilen miktarlara faiz işletilmesi hukuka aykırıdır.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Davacının eşi ile ters vardiyalara verilerek psikolojik baskı uygulandığı ve iş şartlarında esaslı değişiklik yapıldığı anlaşıldığından, iş sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği tespit edilmiştir. Ancak hükme esas alınan fazla mesai hesabında, yalnızca iki aya ait çizelgelere dayanılarak haftalık on saatlik fazla çalışmanın geçmiş tüm döneme teşmil edilmesi hatalı bulunmuştur. İşyerinde müfettiş teftişi sonrasında ikili vardiyadan üçlü vardiyaya geçildiği belirlenmiş olup, davacının sürekli aynı düzende çalışmadığı sabittir.

Davacıya ait bordrolarda yüksek miktarda fazla mesai ve resmi tatil tahakkukları bulunduğu görülmüştür. Bu tahakkukların zamlı olup olmadığı, ilgili aylara ait ödemelerin yapılıp yapılmadığı ve ihtirazi kayıt bulunup bulunmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile karar verilmiştir. Ayrıca, davacı vekilinin verdiği ıslah dilekçesinde faiz talebi bulunmadığı halde mahkemece HMK'nın ilgili maddesine aykırı şekilde ıslahla istenen alacak miktarlarına faiz işletilmesi de bozma nedeni yapılmıştır.

Mobbing fazla_mesai vardiya_değişikliği haklı_fesih bordro_tahakkuku ispat_yükü ıslah taleple_bağlılık_ilkesi