Adil Yargılanma Hakkı

İtiraz mercilerinin HAGB kararlarına karşı yapılan itirazları esastan incelemeyip yalnızca şeklî şartlar yönünden değerlendirerek soyut gerekçelerle reddetmesi adil yargılanma hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, itiraz mercilerinin dosya üzerinden yeknesak şekilde ve sadece kararda hukuka aykırılık bulunmadığını bildiren tek cümlelik gerekçelerle ret kararı vermesini uygun bulmamaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikle yeniden yargılama yapılmasına hükmedilmekte olup genellikle ayrıca tazminata karar verilmemektedir. Mahkeme, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarıyla gerçekleştirilen müdahalelerin ihlal yarattığını tespit ettiğinde, mağduriyetinizin giderilmesi için ilgili yargı mercilerine dosyayı geri göndererek yeni bir karar verilmesini ister.

Sadece şikâyetçinin beyanları ve onun gösterdiği tanığın ifadeleri esas alınarak, savunma tarafının bildirdiği tanıklar dinlenmeden mahkûmiyet kararı verilmesi kural olarak adil bir yargılama sayılamaz. Bir ceza yargılamasında sanığın aleyhine olan tanıkları sorguya çekme veya çektirme hakkı olduğu gibi, kendi lehlerine olan tanıkların da iddia makamının tanıklarıyla aynı koşullar altında davet edilmelerini isteme hakkı bulunmaktadır.

Mahkemenin aleyhinize ifade veren ve mahkûmiyetinize temel oluşturan belirleyici bir tanığı duruşmada dinlemeden ve size soru sorma imkânı tanımadan sadece önceki aşamalardaki ifadelerine dayanarak ceza vermesi adil yargılanma hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Bir ceza yargılamasında hakkınızdaki suçlamalarla ilgili olarak aleyhinize ifade veren kişileri sorguya çekme veya çektirme hakkınız bulunmaktadır.

Hakkınızda verilen tedbir kararına yaptığınız itirazın mahkeme tarafından hiçbir açıklama yapılmadan reddedilmesi, adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkınızı ihlal edebilir. Ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesi amacıyla talep edilen koruma önlemlerinde, yargı mercileri tarafından bazı kısıtlamaların uygulanması yönünde tedbir kararı verilebilir.

Hakkınızda beyanda bulunan tanıkların duruşmaya getirilmemesi ve onlara soru sorma imkânınızın elinizden alınması, adil yargılanma hakkı kapsamında yer alan tanık sorgulama hakkının ihlali anlamına gelebilmektedir. Ceza yargılamasında bir mahkûmiyet kararı tek başına veya belirleyici ölçüde sizin sorgulama fırsatı bulamadığınız kişilerin ifadelerine dayandırılmışsa ve bu durumu telafi edecek karşı dengeleyici güvenceler sağlanmamışsa hukuka aykırılık oluşur.

Yargıtay uygulamalarına göre bir kişinin ByLock kullanıcısı olduğunun tespiti açısından yalnızca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan getirilen CGNAT kayıtları tek başına yeterli bir delil olarak kabul edilmemektedir. Bu tür durumlarda mahkemeler, suçun işlendiğini kanıtlamak için genellikle tanık beyanları gibi diğer yan delillere büyük bir ağırlık vermektedir.

Mahkemenin aleyhinize ifade veren kişileri sizin yokluğunuzda dinlemesi ve bu kişilere soru sormanıza imkân tanımaması, adil yargılanma hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Bir ceza davasında sanığın aleyhine olan kişileri sorguya çekme veya çektirme hakkı bulunmakta olup, bu kişilerin beyanlarının doğruluğunu sınama imkânına sahip olunması adil bir sürecin temel şartıdır.

Mahkemenin elektronik tebligat tarihini kanundaki açık hükümlere aykırı şekilde öngörülemez bir biçimde yorumlayarak itirazınızı süre aşımı gerekçesiyle reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yoluna giderek hakkınızı arayabilirsiniz. Bölge idare mahkemesinin, tebligatın hesaba ulaştığı tarihi doğrudan tebliğ tarihi olarak kabul etmesi genel tebligat kurallarıyla ve yönetmeliklerle bağdaşmamaktadır.

Açtığınız tazminat davasının sadece kanundaki kısıtlayıcı bir hükme dayanılarak esasa girilmeden reddedilmesi durumunda, temel güvencelerden yararlanmak amacıyla bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yargı mercilerinin, dava dosyasındaki iddia ve itirazlarınızı incelemeden, uyuşmazlığın esasına yönelik bir değerlendirme yapmaksızın davanızı doğrudan reddetmesi, Anayasa ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkı ihlaline yol açmaktadır.