Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemenin sadece babanızın aldığı hapis cezalarını sıralayarak ve bu durumun sizin ifa edeceğiniz mesleğe olan etkisini hiç tartışmadan davanızı reddetmesi anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına dayanılarak tesis edilen işlemlere karşı açılan iptal davalarında, yargı mercilerinin adil yargılanma hakkı kapsamında ileri sürülen her türlü iddia ve savunmayı karşılayan doyurucu açıklamalar yapması zorunludur.

Bir ceza soruşturmasında şikâyetçi konumunda bulunmanız ve iddialarınızın eksik incelenerek takipsizlik kararı verilmesi tek başına adil yargılanma hakkı ihlali olarak değerlendirilmemektedir. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ortak koruma alanına göre, adil yargılanmaya ilişkin hak ve ilkeler kural olarak medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların veya hakkınızda açılmış bir suç isnadının karara bağlanması esnasında geçerlidir.

Ceza yargılamanız sonucunda hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yaptığınız itirazın esastan incelenmeyerek matbu gerekçelerle reddedilmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, itiraz mercilerinin sadece şeklî şartlar yönünden inceleme yaparak, hukuka aykırılık bulunmadığını bildiren soyut ve tek cümlelik gerekçelerle itirazları reddetmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir.

Ceza yargılamalarında kişinin kendi isteğine aykırı olarak uzaktan bağlantı yöntemiyle yargılamaya dâhil edilmesi kural olarak duruşmada hazır bulunma hakkı bağlamında bir müdahale oluşturmaktadır. Mahkemeler, sanığın bizzat mahkeme salonunda bulunma talebini ancak salgın hastalık gibi istisnai ve zorlayıcı nedenlerin varlığı hâlinde reddedebilir.

İstinaf incelemesi aşamasında, ilk derece mahkemesinin salgın tedbirleri gibi gerekçelerle duruşmada hazır bulunma talebini reddetmesine yönelik itirazlarınızı dile getirdiğinizde, bölge adliye mahkemesinin bu durumu mutlaka değerlendirmesi gerekmektedir. İstinaf mahkemesi, itirazlarınız üzerine ceza infaz kurumundan kaynaklanan zorlayıcı sebeplerin veya karantina uygulaması imkansızlığının sonradan ortadan kalkıp kalkmadığını detaylıca araştırmalıdır.

Anayasa Mahkemesi tarafından duruşmada hazır bulunma hakkınızın ihlal edildiğine hükmedilmesi durumunda, tespit edilen bu hak ihlalinin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız hakkında yeniden yargılama yapılması kararı verilebilmektedir. Bu tür kararlar ilgili yargı mercilerine gönderilir ve derece mahkemelerinin yapması gereken temel iş, yargılama işlemlerini baştan başlatarak ihlal sonucuna ulaştıran hukuka aykırı nedenleri telafi edecek yeni adımlar atmaktır.

Mahkemenin delillerinizi yeterince toplamadan ve itiraz merciinin iddialarınızı esastan değerlendirmeden sadece şekli şartlar yönünden reddetmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemeler sanıklara yüklenen suçun sabit olup olmadığını varsayımlara dayanmadan, kapsamlı bir araştırmayla tespit etmelidir.

Kararın gerekçesi size açıklanmadan sadece kısa kararın yüzünüze karşı okunması durumunda istinaf başvuru süreniz başlamaz. Mahkemelerin verdiği kararlara karşı kanun yollarına başvurabilmeniz için kararın neden o şekilde verildiğini bilmeniz en temel hakkınızdır.

Evet, mahkemeye erişim hakkınızın bu şekilde ihlal edildiği tespit edildiğinde dosyanızın yeniden ele alınması ve adil bir şekilde yargılanmanız mümkündür. İstinaf süresinin, gerekçesi açıklanmayan kararın mahkemede yüzünüze karşı okunmasıyla başlatılarak itirazınızın reddedilmesi Anayasa ile güvence altına alınan haklarınızı zedeleyen bir durumdur.

Çocuğunuzu belirli bir okula göndermeniz veya bir gazeteye abone olmanız, bu eylemleri örgütsel bir saikle gerçekleştirdiğiniz somut olarak kanıtlanmadığı sürece işten çıkarılmanız için tek başına yeterli bir fesih nedeni sayılmayabilir. Anayasa Mahkemesi incelemelerine göre, bu tür okullarda öğrenim görmek veya bazı yayınlara abone olmak, ancak örgüte yardım etme, finansal destek sağlama veya örgütsel eğitimden yararlanma gibi kasıtlı amaçlarla yapıldığında örgütsel bir davranış olarak değerlendirilebilmektedir.