Adil Yargılanma Hakkı

Bu tür geçmişe dayalı profesyonel ilişkiler her zaman yargılamanın tarafsızlığını otomatik olarak bozmaz, durum olayın özel şartlarına ve ne kadar zaman geçtiğine bağlı olarak değerlendirilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bir hâkimin geçmişte karşı tarafın avukatından hukuki hizmet almış olmasının tek başına mahkemenin objektif tarafsızlık ilkesini zedelemeyeceğini belirtmektedir.

Mahkemelerin benzer davalarda farklı kararlar vermesi tek başına adil yargılanma hakkının ihlali anlamına gelmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yerel mahkemelerin içtihatlarındaki bu tür farklılıkların yargı sisteminin doğasında var olan bir durum olduğunu kabul etmektedir.

Mahkemelerin meşru bir amaca hizmet ettiği ve adil yargılanma gereklerine uygun olarak düzenlendiği sürece ifadelerin video bağlantısı yoluyla alınması veya ulusal güvenlik gerekçesiyle bazı belgelerin gizlenmesi doğrudan adil yargılanma hakkı ihlali sayılmamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, duruşmalara video konferans ile katılmanın, taraflara kendilerini ifade etme konusunda makul bir fırsat sunduğunu ve onları rakiplerine karşı önemli bir dezavantajlı duruma düşürmediğini belirtmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından verilen bir ihlal kararına dayanarak yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin, mahkemece yetersiz ve otomatik gerekçelerle reddedilmesi adil yargılanma hakkının ihlalini oluşturur. AİHM'in önceki bir kararında, gözaltında avukat yardımından yararlandırmama nedeniyle ihlal bulduğu ve en uygun giderim yolunun yeniden yargılama olduğunu belirttiği bir durumda, yerel mahkemenin bu usul eksikliğinin davanın esasını etkilemediğini savunarak talebi reddetmesi hukuka aykırıdır.

Kesinleşmiş mahkeme kararlarına karşı başvurulan olağanüstü kanun yollarında, eğer yerel mahkeme sadece şekli bir inceleme yapmayıp davanın esasını yeniden değerlendiriyorsa, bu süreçte adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddia edilebilir. Normal şartlarda yargılamanın yenilenmesi başvuruları doğrudan suçlamanın esasına ilişkin bir karar niteliği taşımaz.

İdari yargılamalarda savcının duruşma esnasında sözlü mütalaa sunması ve sizin buna cevap vermemiş olmanız, tek başına silahların eşitliği ilkesinin veya adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmez. İlgili iç hukuk kurallarına göre, idari yargılamalarda savcının hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla davaya özel bir taraf olarak katılması mümkündür.

İstinaf mahkemesinin, sizi beraat ettiren ve kararda belirleyici olan uzman tanıkları bizzat yeniden dinlemeden beraat kararını bozarak mahkumiyet kararı vermesi adil yargılanma hakkı ihlali sayılmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, bir üst mahkeme ilk derece mahkemesinin kararını bozacaksa ve bu bozma kararını doğrudan duruşmada dinlenen tanık veya uzmanların ifadelerini farklı bir şekilde yorumlayarak yapacaksa, bu kişileri mutlaka yeniden dinlemek zorundadır.

Duruşmalara kendi kusurunuzla katılmamanız ve avukatınız aracılığıyla da temsil edilmemeniz, aleyhinize ifade veren kişileri sorgulama imkanınızı yitirmenize yol açabilir. Soruşturma aşamasında aleyhinize verilen ifadelerin mahkemede tartışılabilmesi için duruşmalarda bizzat veya avukatınızla hazır bulunmanız beklenir.

İşvereninizin hakkınızda somut bir delil sunmadan yalnızca soyut bir şüpheye dayanarak iş sözleşmenizi feshetmesi ve mahkemelerin bu durumu yeterince incelemeden onaylaması adil yargılanma hakkı kapsamında sorun teşkil edebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bu tür uyuşmazlıklarda aradığı temel şart, yerel mahkemelerin işverenin ileri sürdüğü şüphelerin sizin kişisel durumunuzla nasıl bir nedensellik bağı kurduğunu açıkça ortaya koymasıdır.

İş sözleşmenizin feshedilmesinin ardından işverenden kıdem ve ihbar tazminatlarınızı tahsil etmiş olmanız, yargılama sürecindeki usul eksikliklerinden kaynaklanan adil yargılanma hakkı ihlali iddialarınızı otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yaklaşımına göre, işe iade davasında mahkemenin fesih türünü değiştirerek size tazminat yolunu açmış olması ve sizin de bu hakkınızı kullanmanız, davanın esasına yönelik yeterli ve adil bir inceleme yapılmadığı gerçeğini telafi etmeyebilir.