Aydınlatma Yükümlülüğü

Gebelik sürecinde bebeğinizdeki gelişimi takip eden doktorların mevcut bir sakatlık durumunu fark etmemesi ve sizi bilgilendirmemesi hâlinde yaşanan tıbbi ihmal nedeniyle tazminat davası açabilirsiniz. Sağlık hizmeti sunan kişi ve kurumların hastalarını doğru ve eksiksiz bir şekilde bilgilendirmesi yasal bir zorunluluk olup, bu süreçte aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmediğinde idarenin hizmet kusuru doğmaktadır.

Hekiminizin bebeğinizin anne karnındaki sağlık durumunu teşhis ederek sizi bu konuda aydınlatması yasal bir yükümlülük olup, anomaliyi tespit edip size bildirmemesi tazminat sorumluluğu doğurabilmektedir. Yargı kararlarına göre, bebeğin gelişim kusurlarının ebeveynlere zamanında bildirilmesi ailenin en temel haklarından biridir ve bu durumun hastaya aktarılmaması doktor açısından bir eksiklik olarak değerlendirilir.

Mahkemeye sunulan bilirkişi raporuna itiraz etmeniz durumunda, mahkemenin itirazlarınızı dikkate alarak dosyadaki çelişkileri gidermek amacıyla yeniden inceleme yaptırması kuvvetle muhtemeldir. Tıbbi ihmal iddialarının incelendiği yargılamalarda mahkemeler olayın aydınlatılması için öncelikle Adli Tıp Kurumundan rapor almaktadır.

Mahkemelerin tıbbi müdahale öncesi aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiğini kabul edebilmesi için, hastanın riskler konusunda usulüne uygun şekilde ve detaylıca bilgilendirildiğini somut verilerle ortaya koyması gerekir. Hastanın ameliyattan önce doktorla yalnızca konuşmuş olması veya yakınlarının imzaladığı genel nitelikli formlar, tıbbi müdahalenin riskleri konusunda yeterli bir bilgilendirme yapıldığı anlamına gelmez.

Mahkeme, uzun yıllar boyunca hiç yıllık izin kullanmadığınızı iddia etmeniz durumunda, bu durumu hayatın olağan akışına ters bularak iddialarınızı detaylandırmanızı isteyebilir. Kanun gereği iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödenmesi zorunludur ve bu konuda izinlerin kullandırıldığını ispat yükü işverene aittir.

Uzun bir sürece yayılan psikolojik taciz iddialarında, dava dilekçesinde her bir davranışın yerini, zamanını ve kimin tarafından gerçekleştirildiğini tek tek belirtmeniz beklenemez. Mahkeme, dilekçenizde belirttiğiniz genel olaylar ile sunduğunuz tüm delilleri birlikte değerlendirerek iddianızı somutlaştırıp somutlaştırmadığınıza karar verir.

Arabuluculuk sürecindeki toplantıların yeri ve masrafları kanunlarla belirli kurallara bağlanmış olup, uyuşmazlık taraflarını maddi açıdan yıpratmaması hedeflenmektedir. Öncelikli olarak arabulucu, toplantıları tarafların rahatlıkla katılabileceği tarafsız bir yerde düzenlemeye özen göstermek zorundadır; bu konuda çekincelerinizi veya mazeretlerinizi kendisine iletme hakkına sahipsiniz.

Arabulucunun süreç başında sizi yasal haklarınız, arabuluculuğun işleyişi ve imzalayacağınız belgenin sonuçları hakkında usulüne uygun şekilde aydınlatmaması, belgenin iptali için geçerli bir temel oluşturabilir. Arabulucuların, süreci yürütürken tarafsız davranma ve özellikle işçi gibi zayıf konumdaki tarafın zarar görmesini engellemek adına etkin bir aydınlatma yükümlülüğü bulunmaktadır.

İşverenin, sözleşme kurulurken veya çalışma süresi içerisinde sizi bilgilendirmeden yapay zeka araçlarıyla gözetim yapması, aydınlatma yükümlülüğü ihlali olarak değerlendirilebilecek ciddi bir eksikliktir. İş ilişkisinde, kişisel verilerinizin nasıl, hangi amaçla ve hangi algoritmik sistemler vasıtasıyla işleneceği konusunda size açık ve anlaşılır bilgi verilmesi zorunludur.

Veri sorumlusu sıfatı taşıyan işverenin, şeffaflık ilkesi ve aydınlatma yükümlülüğü gereği, yapay zeka algoritmasının hangi verilerinizi işlediğini ve karar sürecinin nasıl işlediğini size açık ve anlaşılır bir dille bildirmesi zorunludur. Kanun kapsamında, kişisel verilerinizin tamamen otomatik yollarla işlenip işlenmediği ve bu işlemlerin aleyhinize bir sonuç doğurup doğurmayacağı konusunda bilgi talep etme hakkınız bulunmaktadır.