Etkili Başvuru Hakkı

Mahkeme kararı olmaksızın yapılan aramanın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ulusal mahkemeler önünde etkili bir şekilde itiraz edebileceğiniz ve doğrudan telafi sağlayabileceğiniz bir mekanizmanın bulunmaması, etkili başvuru hakkının ihlali niteliğindedir. Mahkemelerin yapılan aramaları sonradan onayladığı kararlara karşı üst yargı mercilerine başvurma imkanınızın yasal olarak engellenmiş olması, sizi hakkınızı aramaktan mahrum bırakır.

Şikayetlerinizin resmi makamlarca usulen incelenip reddedilmesi ve durumunuzu düzeltecek hızlı bir çözümün sağlanamaması, etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Tutukluluk koşulları ve özellikle ciddi hastalıklar için gereken tıbbi bakımın eksikliği söz konusu olduğunda, devletin yalnızca tazminat sağlayan değil, aynı zamanda devam eden ihlali doğrudan ve zamanında durdurabilecek önleyici nitelikte iç hukuk yolları sunması gerekmektedir.

Tazminat talebinizin her bir yargı aşaması için ayrı ayrı incelenecek şekilde bölünmesi, iç hukukta sunulan tazminat yolunu etkisiz kılmakta ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin yaklaşımıyla açıkça çelişmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yargılamanın uzunluğunu değerlendirirken davanın sadece bir aşamasını değil, tüm aşamalarındaki toplam süreyi bir bütün olarak ele almaktadır.

Hakkınızda verilen sınır dışı kararına karşı itiraz edebilmeniz için avukatınıza erişiminizin sağlanması ve sınır dışı işlemini otomatik olarak durduran etkili bir başvuru yolunun bulunması şarttır. Özgürlüğünüzden yoksun bırakıldığınız bir yabancılar gözetim merkezinde tutulurken avukatınızla görüşmenizin engellenmesi, hakkınızdaki kararlara karşı hukuki yollara başvurmanızı imkânsız hale getirir.

Duruşma koşullarıyla ilgili olarak ilk derece mahkemesine yaptığınız itirazın nihai olarak aleyhinize sonuçlanması, tek başına iç hukuk yollarının etkisiz olduğu anlamına gelmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, ulusal makamların itirazınızı incelemiş olması ve şikayetlerinize dair somut gerçekleri değerlendirerek gerekçeli bir karar vermesi, etkili başvuru hakkı kapsamında aranan şartların yerine getirildiğini gösterebilir.

Açtığınız dava sırasında yapılan kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, yatırılan paranın iadesi talebiyle açılan davalarda, sonradan yürürlüğe giren yasal düzenlemeler yüzünden kişilerin hukuki mekanizmaları işletme ve alacaklarına kavuşma imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer uyuşmazlıkları incelediği emsal kararlarında bu tür durumları hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Dava sürecinde yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer durumlarda, alacağını tahsil etmek için uygun yollara başvuran ancak sonradan çıkan kanunlar nedeniyle bu imkândan mahrum bırakılan kişilerin haklı olduğuna hükmetmektedir.

Şirkete yatırılan paranın iadesi amacıyla açılan bir dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme neticesinde alacağın tahsili imkânının ortadan kaldırılması, anayasal hakların ihlali olarak değerlendirilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, alacağını tahsil edebilmek için uygun hukuki yollara başvurmuş olan bir kişinin, sonradan yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler sebebiyle mevcut hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılması hukuka aykırıdır.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme yüzünden alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, Anayasa Mahkemesi nezdinde hak ihlali olarak değerlendirilmektedir. Yüksek mahkeme, benzer uyuşmazlıklarda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yapılan bir yasal değişiklik nedeniyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı hak arama hürriyetine aykırı bulmaktadır.