Etkili Başvuru Hakkı

Terör veya terörle mücadele olayları nedeniyle mülkünüze ulaşamamanız gibi devam eden durumlarda başvuru süreniz, mülkünüze yönelik bu engellemenin veya müdahalenin tamamen ortadan kalktığı yani kesildiği tarihten itibaren başlamaktadır. Mülke ulaşamama hâli sürekli devam eden bir mağduriyet yarattığı için, zarar doğuran somut olayın tarihi olarak tek bir günün belirlenmesi hukuken hakkaniyetli görülmemektedir.

Erişim engeli kararlarına karşı yaptığınız itirazların, mahkemeler tarafından iddia ve delilleriniz dikkate alınmadan, çatışan menfaatler dengelenmeden ve gerekçesiz olarak reddedilmesi etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasal haklarınızı arayabileceğiniz yolların sadece kanunda şeklen yer alması yeterli görülmemekte, bu yolların aynı zamanda pratikte de başarı şansı sunması ve şikâyetlerinizi esastan inceleme kapasitesine sahip olması beklenmektedir.

Dava süreciniz devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kalkması durumunda bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, benzer nitelikteki dosyalarda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme neticesinde hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı anayasal bir ihlal olarak değerlendirmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava esnasında yapılan kanuni bir düzenleme yüzünden alacağınızı tahsil etme imkânınız elinizden alınmışsa mahkeme tarafından yeniden yargılama kararı verilmesi oldukça muhtemeldir. Yüksek mahkeme, daha önce verdiği emsal kararlara dayanarak, kişilerin alacaklarını tahsil edebilmek amacıyla mahkemelere başvurmasına rağmen yargılama sürecinde ortaya çıkan yasal değişikliklerle hukuki mekanizmaların işletilemez hâle getirilmesini hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Hak ihlali tespit edildiğinde yüksek mahkeme doğrudan maddi veya manevi tazminat ödenmesine değil, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına hükmetmektedir. Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız davada, sonradan çıkan bir yasa nedeniyle alacağınızı tahsil edememeniz mülkiyet hakkı ile bağlantılı etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul edilse de, bu durumun telafisi genel olarak tazminat yoluyla değil yargılamanın yenilenmesi yöntemiyle sağlanmaktadır.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi için dava açtıktan sonra, yargılama aşamasında çıkarılan yeni bir kanuni düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, kişilerin alacaklarını tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen, sonradan yürürlüğe giren kurallar sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali şeklinde kabul etmektedir.

Devletin, vatandaşların alacaklarını tahsil edebilmeleri için başvurdukları hukuki süreçleri sonradan çıkardığı yasalarla işlevsiz hâle getirmemesi temel bir anayasal güvence niteliğindedir. Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava sırasında yapılan bir kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, Anayasa'nın otuz beşinci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı korumasının zedelenmesi anlamına gelir.

Dava devam ederken yapılan yasal bir düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Yüksek mahkeme, alacağın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama esnasında yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal hakların ihlali olarak kabul etmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava devam ederken çıkarılan bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması anayasal hak ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan düzenlemelerle kişinin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakıldığını kabul etmektedir.

Dava sürecinde sonradan yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, temelde anayasanın koruması altında olan iki farklı hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer uyuşmazlıklarda alacağını tahsil etmek amacıyla uygun yollara başvuran kişilerin, yargılama sırasında yapılan değişiklikler yüzünden hukuki yolları kullanamaz hale gelmesini hukuka aykırı bulmaktadır.