Etkili Başvuru Hakkı

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi için dava açtıktan sonra yapılan yasal bir düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki kararlarında, vatandaşların alacaklarını tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen, yargılama sürecinde sonradan yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmiştir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni düzenleme sonucunda alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması, anayasal güvence altındaki haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür olaylarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yürürlüğe giren yasal düzenlemeler nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasaya aykırı bulmaktadır.

Dava sürecinde yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kalkması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Bu tür durumlarda mahkemeler aracılığıyla hakkınızı aramanıza rağmen sonradan çıkarılan kurallar yüzünden hukuki mekanizmaları işletme şansınız elinizden alınmaktadır.

Dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, alacağın tahsili için uygun yollara başvurulmasına rağmen sonradan çıkarılan yasalarla hukuki mekanizmaları işletme hakkından mahrum bırakılmayı hukuka aykırı bulmaktadır.

Dava devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, anayasal haklarınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Alacağınızın tahsili için uygun hukuki yollara başvurmuş olmanıza rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali niteliği taşımaktadır.

Alacağınızın tahsili için uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen yargılama sırasında yapılan yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle hakkınızı alma imkanından mahrum bırakılmanız, mülkiyet hakkınızın ve etkili başvuru hakkınızın ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsiline yönelik hukuki mekanizmaların sonradan yürürlüğe giren kurallarla işletilemez hale getirilmesinin, kişilerin anayasal güvence altındaki mülkiyet hakkı ile doğrudan bağlantılı olduğunu belirtmektedir.

İnfaz hakimliğinin mahpusların temel haklarını ilgilendiren şikayetleri ciddi bir şekilde incelemeden ve somut gerekçeler sunmadan reddetmesi, özel hayata saygı hakkı ve haberleşme hürriyetiyle bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlaline yol açabilir. Ceza infaz kurumlarındaki uygulamaların anayasal haklara müdahale oluşturduğu yönündeki savunulabilir iddiaların yargı mercilerince derinlemesine araştırılması gerekmektedir.

Sınır dışı edilecek kişiye ülkesinde karşılaşabileceği risklere karşı gerçek anlamda bir koruma sağlanabilmesi için, karara karşı idari ve yargısal yollara başvurulduğunda bu sürecin kişiyi fiilen koruyacak şekilde işletilmesi gerekmektedir. Bir kişinin mahkemede iptal davası açtığı gün, hukuki temsilcisi olan avukatına dahi haber verilmeden ve olağan sınır dışı usulleri dışına çıkılarak ülkesine geri gönderilmesi, kişinin yargı mercilerine erişimini anlamsız hâle getirir.

Mahkemenin tazminat talep edilemez hükmüne dayanarak davanızı reddetmesi adil yargılanma hakkı kapsamında hukuka aykırı kabul edildiğinden, yeniden yargılama talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurarak hakkınızı arayabilirsiniz. Mahkemeler, kanunda yer alan ve kamu görevine iade edilenlerin tazminat talep edemeyeceğini öngören kurala dayanarak davanızı reddetmiş olsa da, bu kural Anayasa Mahkemesi tarafından kişilerin maddi ve manevi zararlarını giderme fırsatını ellerinden aldığı gerekçesiyle daha önceden iptal edilmiştir.

Dava sürecinde yapılan yasal bir düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme sebebiyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak değerlendirmektedir.