Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ Etkili Başvuru Hakkı

Etkili Başvuru Hakkı

Hakları ihlal edilen bir bireyin, bu ihlalin durdurulması ve zararının telafi edilmesi için pratikte gerçekten işleyen ve sonuç doğuran bir hukuki yola erişim hakkıdır. Kağıt üzerinde var olan ancak fiilen işlemeyen itiraz mekanizmaları hukukun üstünlüğü ilkesiyle bağdaşmadığından, bu hakkın tesisi devletin mutlak yükümlülükleri arasındadır.
Soru & Cevap Güncelleme: 23.02.2026

Göreve iade edildikten sonra açtığım tazminat davası, kanunda yer alan "tazminat talep edilemez" maddesi yüzünden reddedildi. Anayasa mahkemesi bu maddeyi iptal ettiğine göre şimdi ne yapmalıyım?

add

Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararları, kamu görevine iade edilenlerin tazminat talep edemeyeceğine dair kısıtlayıcı kanun hükmünün anayasaya aykırı olduğunu tespit ettiğinden, bu gerekçeyle reddedilen davalar için yeniden hukuki yollara başvurulması mümkündür. İlgili iptal kararında, tedbir sürecinin haksız uygulanmasından dolayı kişilerin uğrayabileceği maddi ya da manevi zararların giderilmesi için gerekli mekanizmaların sağlanmamasının anayasal hakları ihlal ettiği açıkça vurgulanmıştır.

Soru & Cevap Güncelleme: 21.04.2025

Davayı ben temyiz etmedim ama diğer taraflar temyiz ettiyse benim açımdan yargılama bitmiş mi sayılır, yoksa uzun süren yargılama tazminatı için davanın tamamen kesinleşmesi mi gerekir?

add

Davanın taraflarından birinin kararı temyiz etmesi hâlinde yargılama süreci devam ettiği için sizin açınızdan da dava kesinleşmiş sayılmaz ve yargılamanın tamamen sona ermesi beklenmelidir. Yerel mahkeme tarafından verilen bir karara karşı temyiz yoluna başvurulmuş olması yargılamanın devamını sağlamakta olup, kararı sizin temyiz etmemeniz bu durumu değiştirmemektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 25.02.2026

Tazminat komisyonuna yaptığım başvuru süreyi geçirdiğim gerekçesiyle reddedildi. Kararı ben temyiz etmemiştim ama dava diğer taraflar yüzünden devam ediyordu, bu ret kararı haklı mı?

add

Davanın diğer taraflarca temyiz edilmesi nedeniyle yargılama süreci devam ediyorsa, süreyi geçirdiğiniz gerekçesiyle başvurunuzun reddedilmesi hakkınızın ihlali anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, ilk derece mahkemesinin kararını siz temyiz etmemiş olsanız bile diğer tarafların temyiz yoluna başvurması yargılamanın kesinleşmesini engeller ve davanın devam etmesini sağlar.

Soru & Cevap Güncelleme: 09.09.2025

Bir şirkete yatırdığım parayı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı alamayacağım söylendi. Bu durumda mülkiyet hakkım ihlal edilmiş olmuyor mu?

add

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle dava açtıktan sonra yapılan yeni bir kanuni düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, mülkiyet hakkınız ile bağlantılı olarak sahip olduğunuz etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanuni bir düzenleme yüzünden hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı anayasal güvencelere aykırı bulmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 31.12.2025

Bir şirkete yatırdığım parayı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı tahsil etmem imkansız hale geldi. Bu durumda mülkiyet hakkım ihlal edilmiş olmuyor mu?

add

Evet, alacağınızı tahsil etmek amacıyla uygun yollara başvurmanıza rağmen dava sırasında yapılan kanuni düzenleme ile bu imkânın elinizden alınması mülkiyet hakkınızın ve etkili başvuru hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olayları incelediği emsal kararlarında, vatandaşların alacaklarını tahsil etmek için hukuki yollara başvurmasına karşın sonradan yapılan bir kanuni düzenleme nedeniyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasaya aykırı bulmuştur.

Soru & Cevap Güncelleme: 13.09.2025

Bir şirkete yatırdığım parayı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı alamayacağım söylendi. Bu durumda mülkiyet hakkım ihlal edilmiş olmuyor mu?

add

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için uygun yollara başvurmanıza rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi, benzer uyuşmazlıklarda kişilerin alacaklarını tahsil etmek amacıyla hukuki yolları kullanmasına karşın, sonradan yürürlüğe giren yasal düzenlemelerle bu yolların işlevsiz hâle getirilmesini hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 27.06.2025

Bir şirkete yatırdığım paranın iadesi için dava açmıştım ama yargılama sürerken çıkan yeni bir kanun yüzünden paramı tahsil edemez hale geldim, bu durumda hakkımı nasıl arayabilirim?

add

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sebebiyle alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkınızın ve bu hakla bağlantılı etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, alacağını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvuran ancak yargılama sırasında yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler yüzünden hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılan kişilerin mağduriyet yaşadığını kabul etmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 01.09.2025

Paramı geri almak için şirkete dava açtım ama dava sürerken çıkan yeni bir kanun yüzünden alacağımı tahsil edemez hâle geldim, bu durum benim anayasal haklarımı ihlal etmiyor mu?

add

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızın tahsil imkânının ortadan kaldırılması hak ihlali niteliği taşımaktadır. Alacağınızı tahsil edebilmek için uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen, yargılama aşamasında yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle bu hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız anayasal güvence altındaki haklarınızı zedelemektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 03.09.2025

Bir şirkete yatırdığım paramı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı alamıyorum, bu durumda anayasal haklarım ihlal edilmiş olmuyor mu?

add

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme neticesinde alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer durumlarda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan araya giren kanuni düzenlemeler yüzünden tahsil mekanizmalarının işletilememesini hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 22.02.2025

Bir şirkete yatırdığım paramı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı alamadım. Bu durumda mülkiyet hakkım ihlal edilmiş oluyor mu?

add

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kalkması mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olaylarda, kişilerin alacaklarını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenlemeler nedeniyle bu mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal güvencelere aykırı bulmaktadır.