Etkili Başvuru Hakkı

Terör ve terörle mücadeleden doğan zararların karşılanması için yapılacak idari başvurularda, zarar konusu olay süregelen bir nitelik taşıyorsa başvuru süresinin müdahalenin tamamen kesildiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi devam eden ve süreklilik arz eden müdahalelerde olay için somut ve tek bir başlangıç tarihi belirlenmesi mümkün değildir.

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali tespit ettiği durumlarda genellikle doğrudan maddi veya manevi tazminata hükmetmek yerine, ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. Mahkeme, tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ve mağduriyetin giderilmesi için en uygun yöntemin ilgili dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilerek yargılamanın yeniden başlatılması olduğuna kanaat getirmektedir.

Bir şirkete yatırılan paranın iadesi talebiyle açılan dava devam ederken yapılan kanuni düzenleme sonucu alacağın tahsil imkânının ortadan kaldırılması mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlaline yol açmaktadır. Anayasa Mahkemesi bu tür olaylarda, kişinin alacağını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme nedeniyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal güvencelere aykırı bulmaktadır.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer dosyalarda, alacağın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi, benzer uyuşmazlıklarda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Mahkemenin, cezaevindeki barınma koşullarınıza ilişkin şikayetinizi görev alanına girmediği gerekçesiyle hiç incelemeden usulden reddetmesi, anayasal bir güvence olan etkili başvuru hakkı kuralının açık bir ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa'ya göre temel bir hakkının ihlal edildiğini ileri süren herkes, iddialarını inceletebileceği ve mağduriyetini giderebileceği ulaşılabilir yargısal yollara başvurma hakkına sahiptir.

Süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için somut bir tarih belirlenemeyeceğinden ilgili kanunda belirtilen başvuru sürelerinin müdahalenin kesildiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamamasından kaynaklanan zararın tazmini için Zarar Tespit Komisyonuna yapılan başvurularda sürenin katı bir şekilde yorumlanması hak ihlaline yol açmaktadır.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer durumlardaki başvurularda kişilerin alacaklarını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler nedeniyle bu mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Arazinize ulaşamamanız gibi süregelen ve devam eden müdahalelerde zararın doğduğu olay için kesin ve somut bir tarih belirlenemeyeceğinden idari başvuru süresinin müdahalenin sona erdiği tarihten itibaren başlaması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, tarlanıza gidememeniz gibi durumlarda zararın her yıl kesintiye uğrayarak tekrarlandığını kabul etmek ve başvuru süresinin geçtiğinden bahisle talebinizi reddetmek aşırı şekilci bir yaklaşımdır.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava devam ederken yapılan bir kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması durumunda mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş sayılabilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olayları incelediğinde, alacağını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvuran kişilerin, yargılama sürecinde ortaya çıkan yeni kanuni düzenlemeler sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal güvencelere aykırı bulmuştur.