Hukuka Aykırı Delil

Kolluk kuvvetlerinin yasal bir karar olmaksızın özel eşyalarınız üzerinde yaptığı incelemeler neticesinde elde ettiği bulgular, anayasamız uyarınca yargılamada hükme esas alınamayacaktır. Ceza muhakemesi hukukumuzda uygulanan katı kurallar gereğince, yasaların emrettiği yöntemler dışına çıkılarak yetkisiz şekilde temin edilen materyaller doğrudan doğruya hukuka aykırı delil statüsüne girmektedir.

Bir ceza yargılamasında kural olarak, kanunun emrettiği usullere uyulmadan ve özellikle usulüne uygun verilmiş bir hâkim kararı bulunmadan gerçekleştirilen arama ve elkoyma işlemleri hukuka aykırı sayılacaktır. Anayasamız ve Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca, kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular duruşmada reddedilir ve kural olarak şüpheli aleyhine hükme esas alınamaz.

Adli makamlar tarafından yürütülen ceza muhakemesi süreçlerinde bir materyalin mahkeme heyetince kabul edilebilmesi için en birincil ve mutlak şart, o bulgunun yasaların emrettiği hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olmasıdır. Bilişim sistemlerinde gerçekleştirilecek olan arama ve kopyalama işlemleri kişilerin mahremiyetini ve Anayasal haklarını doğrudan sınırladığı için, yetkili bir sulh ceza hakiminden alınmış usulüne uygun bir karar veya yasada sayılan istisnai acil durumlarda yetkili savcının yazılı emri olmaksızın bilgisayarınıza yapılan izinsiz müdahaleler sonucunda elde edilen tüm veriler hukuka aykırı delil niteliği taşımaktadır.

Zorla veya tehdit yoluyla elde edilen mesajların mahkemede aleyhinize bir delil olarak kullanılması hukuken engellenebilecek kuvvetli bir durumdur. Ceza muhakemesinde maddi gerçeğe ulaşmak hedeflense de, bu amacın her ne pahasına olursa olsun gerçekleştirilmesi hukuk devleti ilkesiyle asla bağdaşmaz.

Anayasamız ve ilgili yasal düzenlemelerimiz uyarınca, kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulguların yargılamada delil olarak kabul edilmesi kesinlikle mümkün değildir. Bir delilin ispat aracı olarak kullanılabilmesi için öncelikle ve mutlak surette hukuka uygunluk kriterini taşıması gerekmekte olup, yasal kurallara ve evrensel hukuk ilkelerine aykırı yöntemlerle toplanan ispat vasıtalarının hâkim tarafından değerlendirmeye alınması yasaklanmıştır.

Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya seslerin rıza dışında bir aletle dinlenmesi, kaydedilmesi ve ifşa edilmesi kanunlarımızda açıkça suç olarak düzenlenmiştir. Anayasal bir hak olan özel hayatın gizliliği ilkesi gereğince, hukuka aykırı olarak elde edilen bulgular mahkemelerde hukuka aykırı delil niteliği taşır ve hakimin kararına veya vicdani kanaatine esas oluşturamaz.

Ceza yargılamasında bir fiilin ispatlanabilmesi için öne sürülen kanıtların mutlaka hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olması anayasal bir zorunluluktur. Bir başkasının kullandığı bilgisayara onun rızası ve yasal bir yetki olmaksızın gizlice takip yazılımı kurmak veya verilerini kopyalamak özel hayatın gizliliğini ihlal eden bir eylem olarak değerlendirilebilir.

Telefon dinleme veya teknik olarak iletişimin denetlenmesi kararı, sadece cihazınız üzerinden o an ve gelecekte gerçekleştireceğiniz haberleşme trafiğinin anlık olarak takip edilmesine olanak tanır. Bu karar, soruşturma makamlarına cihazınızın içine uzaktan sızarak geçmişte kaydedilmiş fotoğraflarınıza, daha önce silinmiş dosyalarınıza veya internet geçmişinize bakma yetkisi vermemektedir.

Duruşma salonunda mahkeme başkanının izni olmadan kendi cep telefonunuzla veya herhangi bir cihazla ses ve görüntü kaydı almanız kanunen kesinlikle yasaklanmış bir eylemdir. Her ne kadar duruşmalar halka açık olsa da, yargılamanın düzenini sağlamak ve tarafların adil yargılanma haklarını korumak amacıyla, kayıt cihazlarının kullanılması Türk Ceza Kanunu kapsamında bir suç olarak düzenlenmiştir.

Arama ve elkoyma işlemi sırasında sisteminizdeki verilerin yedeklemesinin (imajının) yapılması ve elde edilen bu adli kopyanın bir örneğinin size veya avukatınıza verilmesi kanuni bir zorunluluktur. Uygulamada zaman zaman teknik imkansızlıklar veya sürecin uzun süreceği gerekçesiyle bu kopyanın verilmediği durumlar yaşanabilse de, kopyanın şüpheliye veya müdafiine teslim edilmemesi işlemin hukuki geçerliliğine gölge düşürebilecek önemli bir usul eksikliğidir.