İnsan Hakları

Ceza yargılamasında aleyhinize ifade veren bir tanığı mahkeme huzurunda veya ses ve görüntü bilişim sistemi aracılığıyla sorgulama imkanı bulamadıysanız ve mahkumiyetiniz büyük ölçüde bu beyana dayanıyorsa bu durum hukuka aykırılık teşkil edebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir mahkumiyet kararı tek veya belirleyici ölçüde sanığın sorgulatma imkanı bulamadığı bir tanığın ifadesine dayandırılmışsa, savunma tarafına yeterli düzeyde dengeleyici güvenceler sağlanması gerekmektedir.

Sadece internet bağlantı iletişim sorgu sonuçları olan CGNAT kayıtlarına dayanılarak ayrıntılı tespit ve değerlendirme tutanağı olmadan cezalandırılmanız yerleşik içtihatlara göre yeterli bir delil değerlendirmesi olarak görülmemektedir. Yargıtay uygulamalarına göre bir kişinin söz konusu programın kullanıcısı olduğunun kesin olarak tespiti için sadece kurumlardan getirtilen kayıtların bulunması yeterli delil olarak kabul edilmemektedir.

Mahkemenin davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki itirazlarınızı ve sunduğunuz emsal kararları hiç tartışmadan davanızı reddetmesi durumunda adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkınız ihlal edilmiş olur. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, muhakeme sırasında açık ve somut bir biçimde öne sürülen iddia ve savunmaların davanın sonucuna etkili olması hâlinde, yargı mercilerince bu hususlara ilgili ve makul bir gerekçe ile yanıt verilmesi zorunludur.

Anayasa Mahkemesi, haksız gözaltı iddiasıyla açtığınız davada mahkemenin itirazlarınızı karşılamadan gerekçesiz bir ret kararı verdiğini tespit ederse, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmeder. Bu durumda, dosyanın gönderildiği ilgili yargı mercilerinin yargılamayı yeniden başlatması ve Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında belirttiği ilkelere uygun şekilde eksiklikleri gidererek yeni bir karar vermesi hukuki bir zorunluluktur.

Mahkemenin, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki önemli iddia ve itirazlarınızı cevapsız bırakarak davayı reddetmesi hukuka aykırı olup normal bir durum değildir. Anayasamız tarafından güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamında, her bireyin mahkemelerden tatmin edici açıklamalar alma hakkı bulunmaktadır.

İş mahkemelerinde görülen işe iade davalarında mahkemelerin, işçinin hangi somut yükümlülüğünü ihlal ettiğini ve iş barışının nasıl bozulduğunu eksiksiz olarak tespit edip gerekçeli kararlarında açıklaması gerekmektedir. İşverenin zarar gören işletme menfaatlerinin neler olduğu açıkça ortaya konulmadan, sadece soyut ve genel bir ifadeyle iş barışının bozulduğundan söz edilerek davanın reddedilmesi hukuka aykırılık teşkil eder.

İlke olarak, derece mahkemeleri önünde dava konusu yapılmış maddi olayların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanması doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin inceleme alanına girmez. Yüksek mahkeme, kural olarak uyuşmazlık konusunda varılan sonucun adil olup olmadığını kanun yolu mercii gibi denetleyemez ve mahkemenin yerine geçerek delil değerlendirmesi yapamaz.

İşverenin sırf şüpheye dayanarak iş sözleşmenizi feshedebilmesi için bu şüphenin işçinin kişiliğinde bulunan ve objektif olay ile vakıalarla desteklenen ciddi ve somut bir sebebe dayanması gerekmektedir. Yargı kararlarında da vurgulandığı üzere, şüphe feshi söz konusu olduğunda işverenin fesih gerekçesini net bir biçimde ortaya koyması ve işçi ile yasa dışı yapılar arasındaki bağlantıyı gösteren kişisel, somut ve güncel sebepleri mahkeme önünde açıklaması şarttır.

Mahkemelerin, iş sözleşmesinin şüphe üzerine feshedildiği durumlarda sadece tarafların sunduğu belgelerle yetinmeyip uyuşmazlığın esasını aydınlatacak şekilde derinlemesine bir araştırma yapması hukuki bir zorunluluktur. Normal şartlarda hukuk davalarında geçerli olan tarafların delil sunma kuralı yerine, bu tür özel durumlarda istisnai nitelikteki kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanmaktadır.

Mahkemenin, eksiklikleri giderdiğiniz ve size şifahi olarak çalışabileceğinizin söylendiği ya da eyleminizin o tarihte suç olmadığı yönündeki temel savunmalarınızı gerekçesinde hiç tartışmadan doğrudan ceza vermesi hukuka uygun görülmemektedir. Mahkemelerin önlerine gelen uyuşmazlıklarda, tarafların davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ve savunmalarını incelemesi ve kararlarında bu hususlara tatmin edici yanıtlar vermesi gerekmektedir.