İnsan Hakları

Devletin, vatandaşların alacaklarını tahsil edebilmeleri için başvurdukları hukuki süreçleri sonradan çıkardığı yasalarla işlevsiz hâle getirmemesi temel bir anayasal güvence niteliğindedir. Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava sırasında yapılan bir kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, Anayasa'nın otuz beşinci maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı korumasının zedelenmesi anlamına gelir.

Dava devam ederken yapılan yasal bir düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Yüksek mahkeme, alacağın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama esnasında yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal hakların ihlali olarak kabul etmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava devam ederken çıkarılan bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması anayasal hak ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan düzenlemelerle kişinin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakıldığını kabul etmektedir.

Dava sürecinde sonradan yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme ile alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, temelde anayasanın koruması altında olan iki farklı hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer uyuşmazlıklarda alacağını tahsil etmek amacıyla uygun yollara başvuran kişilerin, yargılama sırasında yapılan değişiklikler yüzünden hukuki yolları kullanamaz hale gelmesini hukuka aykırı bulmaktadır.

Evet, kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğini öne sürebilmeniz mümkündür. Anayasa Mahkemesinin ilgili kararlarında da belirtildiği üzere, kişilere ödenecek kamulaştırma bedellerinin ve kamulaştırmasız el atma tazminatlarının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması, maliklere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Evet, kamulaştırma bedelinin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, idare tarafından el konulan taşınmazlar için ödenmesi gereken kamulaştırma bedelleri ile kamulaştırmasız el atma tazminatlarının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Hayır, Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğini tespit etse bile, bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için size doğrudan bir tazminat ödenmesine karar vermeyecektir. Mahkeme, kamulaştırma bedelinin değer kaybetmesi nedeniyle oluşan mülkiyet hakkı ihlalinin giderilmesi için en uygun yöntemin yeniden yargılama yapılması olduğunu kabul etmektedir.

İcra dosyanızda borçludan tahsil edilip bankaya yatırılan paranın faiz getirisinin (nemanın) Hazineye aktarılması anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı kapsamında ihlal oluşturmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibi sonucunda borçluya ait malın satılmasıyla elde edilen bedel ve bu bedelin bankada bekletilmesiyle oluşan faiz geliri alacaklıya aittir.

Sıra cetveline itiraz davası süresince bankada bekletilen icra tahsilatından elde edilen nema bedelinin devlete kalması hukuka aykırıdır ve bu bedel kesinlikle alacaklı olan tarafınıza ödenmelidir. Borçludan tahsil edilen tutar, icra müdürlüğünün kontrolünde olduğu süre boyunca alacaklının tasarruf imkânı dışında kalmaktadır.

Kapatılan eğitim kurumuna ödediğiniz kayıt ücretinin sırf terör örgütüyle bağlantınız olduğu gerekçesiyle size iade edilmemesi hukuka aykırıdır ve bu bedeli geri alma hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre olağanüstü hâl döneminde kapatılan okullara ödenen ücretlerin iadesi talebinin, kişinin terör örgütüne aidiyeti veya irtibatı bulunması nedeniyle reddedilmesi mülkiyet hakkı ihlali sayılmaktadır.