İnsan Hakları

Haksız yere cezaevinde kaldığınız süreler için talep ettiğiniz maddi tazminat hesaplanırken, daha yüksek bir geliriniz olduğuna dair somut ve geçerli açıklamalar sunmazsanız mahkemelerin asgari ücreti esas alması hukuka uygun kabul edilmektedir. Haksız tutulma nedeniyle açılan davalarda uğranılan zararın belirlenmesi aşamasında mahkemeler, kişinin cezaevinde kaldığı dönemde mahrum kaldığı geliri dikkate alır.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken, yapılan yeni bir kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki uyuşmazlıkları karara bağlarken, kişilerin alacaklarını tahsil edebilmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler nedeniyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Tarlanızın kamulaştırma bedeli hesaplanırken komşu taşınmazlara göre aleyhinize haksız bir farklılık yaratıldıysa ve mahkeme itirazlarınızı yanıtsız bıraktıysa mülkiyet hakkı ihlali gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. İdare tarafından yapılan kamulaştırma işlemlerinde taşınmazın gerçek değerinin ödenmesi anayasal bir güvencedir.

Kamulaştırmasız el atma davası sonucunda kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak size ödenmesi anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Mahkemeler tarafından belirlenen kamulaştırma bedellerinin veya kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatların zaman içinde enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi, mülk sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Arazinize el konulması nedeniyle kazandığınız tazminatın enflasyon karşısında erimesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparak hakkınızı arayabilirsiniz. Yüksek Mahkeme, kamu kurumları tarafından yapılan el atmalar sonucunda ödenmesi gereken bedellerin zamanında ödenmeyerek enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi sizi haklı bulduğunda doğrudan bir maddi veya manevi tazminat ödemesi yapmak yerine genellikle davanızın yeniden görülmesi yönünde karar vermektedir. Yüksek Mahkeme, uğradığınız değer kaybı nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali tespit ettiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için en uygun yöntemin yerel mahkemede yeniden yargılama yapılması olduğuna hükmetmektedir.

Babanızın vefat etmesi durumunda yasal mirasçıları olarak Anayasa Mahkemesindeki başvuru sürecine dâhil olabilir ve hakkınızı aramaya kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. Bireysel başvuru yapıldıktan sonra davanın asıl sahibinin hayatını kaybetmesi hâlinde, mirasçılar mahkemeye bir dilekçe sunarak başvuruya devam etmek istediklerini bildirme hakkına sahiptir.

Devletin özel mülkünüze hukuki bir sürece dayanmadan müdahale etmesi durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin bir taşınmaza kamulaştırma işlemleri yapmadan doğrudan müdahale etmesi kamulaştırmasız el atma olarak nitelendirilmektedir.

Kamulaştırma bedelinizin yıllar sonra ödenmesi ve enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda, oluşan bu ekonomik kaybın telafi edilmesi anayasal bir zorunluluktur. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet tarafından el konulan taşınmazınız için belirlenen bedelin uzun yıllar süren yargılama sonrasında sadece yasal faiz eklenerek ödenmesi, paranın alım gücünde ciddi bir erimeye yol açıyorsa bu durum size şahsi ve olağan dışı bir külfet yüklemiş sayılır.

Dava süreciniz devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal güvence altındaki haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yapılan yasal bir değişiklik yüzünden bireylerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.