İnsan Hakları

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer dosyalarda, alacağın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Bireysel başvuru yoluna gittikten aylar sonra sunacağınız ek dilekçelerle, ilk başvuru formunuzda hiç yer almayan tamamen yeni hak ihlali iddialarını dosyanıza dâhil etmeniz kural olarak mümkün değildir. Bireysel başvuruların, başvuru yollarının tüketildiği veya ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren mevzuatta öngörülen otuz günlük başvuru süresi içinde yapılması zorunludur.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi, benzer uyuşmazlıklarda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi, aynı veya benzer konulardaki ihlal iddialarını içeren bireysel başvuru dosyalarını hukuki irtibat bulunması nedeniyle birleştirme kararı vererek tek bir dosya üzerinden inceleyebilmektedir. Sizin durumunuzda olduğu gibi, bir şirkete yatırılan paranın iadesi amacıyla açılan dava sürerken yapılan kanuni düzenleme sonucunda alacağın tahsil imkânının ortadan kalkması nedeniyle mağduriyet yaşayan kişilerin başvuruları, usul ekonomisi ve tutarlılık açısından birleştirilerek karara bağlanmaktadır.

Süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için somut bir tarih belirlenemeyeceğinden ilgili kanunda belirtilen başvuru sürelerinin müdahalenin kesildiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamamasından kaynaklanan zararın tazmini için Zarar Tespit Komisyonuna yapılan başvurularda sürenin katı bir şekilde yorumlanması hak ihlaline yol açmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ve etkili başvuru hakkının ihlal edildiğini tespit ettiği durumlarda doğrudan tazminat ödemek yerine genellikle dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmesine karar vermektedir. Yüksek mahkemenin yaklaşımına göre, tespit edilen hak ihlalinin ve bu ihlalin doğurduğu sonuçların ortadan kaldırılması için yerel mahkeme tarafından yeniden yargılama yapılması hukuki anlamda yeterli bir giderim sağlamaktadır.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer durumlardaki başvurularda kişilerin alacaklarını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler nedeniyle bu mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Arazinize ulaşamamanız gibi süregelen ve devam eden müdahalelerde zararın doğduğu olay için kesin ve somut bir tarih belirlenemeyeceğinden idari başvuru süresinin müdahalenin sona erdiği tarihten itibaren başlaması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, tarlanıza gidememeniz gibi durumlarda zararın her yıl kesintiye uğrayarak tekrarlandığını kabul etmek ve başvuru süresinin geçtiğinden bahisle talebinizi reddetmek aşırı şekilci bir yaklaşımdır.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava devam ederken yapılan bir kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması durumunda mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş sayılabilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olayları incelediğinde, alacağını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvuran kişilerin, yargılama sürecinde ortaya çıkan yeni kanuni düzenlemeler sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal güvencelere aykırı bulmuştur.

Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen dava sırasında yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal hakların ihlali olarak değerlendirmektedir. Somut olaylarda, kişilerin yargı yoluyla haklarını arama çabalarının sonradan çıkarılan yasalarla boşa çıkarılması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ve bununla bağlantılı olarak düzenlenen etkili başvuru hakkı ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.