Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ SORU & CEVAP

İnsan Hakları

Evrensel hukuk normlarının ve anayasal düzenin çekirdeğini oluşturan insan hakları, bireyin devlet ve toplum karşısındaki en güçlü güvencesidir. Adil yargılanma, ifade özgürlüğü ve mülkiyet hakkı gibi temel değerlere yönelik ihlaller, hem ulusal (AYM) hem de uluslararası (AİHM) yargı mercilerinde katı yaptırımlara tabidir. Hukuk devletinin tesisi ve onurlu bir yaşam standardının sürdürülebilmesi için bu hakların etkin ve tavizsiz bir şekilde savunulması şarttır.
Soru & Cevap Güncelleme: 26.03.2026

Cezaevindeyken ziyaretime gelen kişinin getirdiği kitabın bana verilmemesi yasal mıdır, bu durumda ne yapabilirim?

add

Ceza infaz kurumunda tutuklu veya hükümlü olarak bulunurken dışarıdan getirilen bir kitabın size teslim edilmemesi, kural olarak haber veya fikir alma özgürlüğü kapsamındaki haklarınıza ve dolayısıyla ifade özgürlüğünüze yapılmış bir müdahale niteliği taşımaktadır. Kurum idaresi, kanunlar çerçevesinde kurum disiplinini, düzenini veya güvenliğini bozan ya da tehlikeye düşüren yayınların mahpuslara verilmesini engelleyebilme yetkisine sahiptir.

Soru & Cevap Güncelleme: 20.09.2025

İnternette yaptığım bir yorum yüzünden mahkeme hiçbir detaylı açıklama yapmadan bana hapis cezası verdi. Mahkemenin sözlerimin neden tehlikeli olduğunu açıklaması gerekmez mi?

add

Mahkemelerin, ifade özgürlüğüne yönelik bir müdahalede bulunurken mutlaka sözlerinizin neden tehlike yarattığını detaylı ve ikna edici bir gerekçeyle açıklaması gerekmektedir. Propaganda faaliyeti bir soyut tehlike suçu olarak görülse de, bu durum anayasal haklar üzerinde baskı oluşturma potansiyeli taşıdığından, eylemin somut koşullarda belirli oranda tehlikeye neden olduğunun mahkeme kararlarında gösterilmesi şarttır.

Soru & Cevap Güncelleme: 07.03.2025

Altı yıldan uzun süre haksız yere yurt dışına çıkış yasağı uygulandı, ailemden uzak kaldım ve sonradan yasak kalktı. Bu süreçte yaşadığım manevi zararların telafisi için tazminat alabilir miyim?

add

Haksız yere uygulanan ve uzun süren yurt dışına çıkış yasağı nedeniyle aile bağlarınızın zayıflaması ve yaşadığınız mağduriyetler karşısında Anayasa Mahkemesine başvurarak manevi tazminat almanız mümkündür. İlgili yargı mercilerinin, sizin yurt dışındaki ailevi ve sosyal bağlarınızı dikkate almadan bu yasak kararını uzun yıllar boyunca sürdürmesi, özel ve aile hayatınıza ciddi şekilde zarar veren bir müdahale olarak değerlendirilir.

Soru & Cevap Güncelleme: 21.12.2025

Yabancı uyruklu asistan doktor olarak çalışıyorum ama türk meslektaşlarım gibi döner sermaye ek ödemesi alamıyorum, bu hukuka uygun mu?

add

Yabancı uyruklu asistan doktorların döner sermaye ek ödemesinden yararlandırılmaması, mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak ayrımcılık yasağı ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, Türk vatandaşı olan tıpta uzmanlık öğrencileri bu ödemelerden faydalanırken aynı işi yapan yabancı uyruklu asistan hekimlerin uyrukluk temelinde farklı bir muameleye tabi tutulması hukuka aykırıdır.

Soru & Cevap Güncelleme: 10.01.2026

Eşimden boşandım ve çocuğumun velayeti bende, ona kendi soyadımı vermek için dava açabilir miyim?

add

Boşandıktan sonra velayet hakkı kendisine verilmiş bir anne olarak çocuğunuza kendi soyadınızı vermek amacıyla dava açma hakkınız bulunmaktadır. Yargıtay geçmişteki kararlarında boşanma sonucunda anneye verilen velayetin, çocuğun soyadını değiştirme davası açma yetkisi vermeyeceğini ve bu değişikliğin çocuğun meşru statüsüne zarar verebileceğini belirterek bu tür talepleri reddedebilmekteydi.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.11.2025

Mahkeme sadece anne olduğum için çocuğuma soyadımı vermemi reddetti, bu ayrımcılığa karşı ne yapabilirim?

add

Mahkemelerin çocuğun soyadının belirlenmesinde haklı bir gerekçe göstermeksizin yalnızca babanın soyadını esas alması anayasal hakların ihlali niteliğindedir ve bu duruma karşı bireysel başvuru yapabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, boşanmış eşlerin çocuklarının soyadının belirlenmesi sürecinde kadın ve erkek arasında farklı işlemler yapılmasını eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı çerçevesinde dikkatle incelemektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 22.12.2025

Askeri kökenli olduğum için bana düşük ek gösterge verilmesi sebebiyle açtığım dava aleyhime sonuçlandı, anayasa mahkemesi'nin bu ayrımcılığı tespit etmesi durumunda yargılama yeniden yapılır mı?

add

Anayasa Mahkemesi tarafından anayasal haklarınızın ihlal edildiğinin tespit edilmesi durumunda, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanızın ilgili mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Yaşadığınız bu uyuşmazlıkta, askeri kurumlardan devredilen bir profesör olarak size emsallerinizden daha düşük bir ek gösterge rakamının uygulanması temel haklarınıza yönelik bir müdahale olarak değerlendirilmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 17.11.2025

Askeri üniversiteden sağlık bilimleri üniversitesine devredilen bir profesörüm. Diğer profesörler 6400 ek gösterge alırken bana 5800 veriliyor, bu haksızlık için ne yapabilirim?

add

Askeri üniversiteden devredilen bir profesör olarak diğer meslektaşlarınızdan daha düşük bir ek göstergeye tabi tutulmanız hukuken ayrımcılık yasağının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilen asker kökenli öğretim üyeleri ile diğer profesörler arasında ek gösterge rakamı yönünden yaratılan bu farklı muamelenin haklı bir temeli olmadığına karar vermiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 29.10.2025

Devletin bana aynı unvandaki diğer çalışanlardan daha düşük bir ek gösterge uygulaması mülkiyet hakkımı ihlal eder mi?

add

Aynı unvana sahip diğer çalışanlardan daha düşük bir ek gösterge rakamına tabi tutulmanız, mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak anayasal güvence altında bulunan ayrımcılık yasağının ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, aynı durumda bulunan öğretim üyeleri arasında uygulanan farklı ek gösterge rakamlarının derece mahkemelerince haklı ve orantılı bir temele dayandırılamadığını açıkça ifade etmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 29.09.2025

Yabancı uyruklu asistan doktorum, türk vatandaşı meslektaşlarımla aynı işi yapmama rağmen döner sermaye ek ödemesi alamıyorum. Bu durum yasalara ve haklarıma aykırı değil mi?

add

Türk vatandaşı meslektaşlarınızla aynı işi yapmanıza rağmen sırf uyruğunuz nedeniyle size döner sermaye ek ödemesi yapılmaması anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, durumları benzer olan tıpta uzmanlık öğrencileri arasında ödemelerden yararlanma yönünden sadece uyrukluk temelinde bir farklılık yaratılması kabul edilemez bir farklı muamele teşkil etmektedir.