İşçi Hakları

İşten ayrılmanıza neden olan psikolojik baskı ve ödenmeyen alacak iddialarınızı şahit beyanlarıyla kanıtlamanız mümkündür, ancak şahitlerinizin olayları bizzat görmüş ve yaşamış olması çok büyük önem taşımaktadır. İşveren tarafından psikolojik taciz uygulandığına veya fazla çalışma ücretleriniz ile prim alacaklarınızın ödenmediğine dair iddialarınız, mahkeme tarafından tüm dosya kapsamındaki belgeler ve ifadelerle birlikte değerlendirilir.

Mahkeme, kayıt bulunmayan dönemler için sadece kayıt bulunan dönemlere kıyaslama yaparak fazla çalışma ücreti hesaplayamaz. Fazla çalışma yaptığını ispat yükü davacı işçiye aittir ve her dönemin kendi özelinde ispatlanması gerekir.

İş sözleşmenizde yasal sınırlar içerisinde yapılan çalışmaların ücrete dâhil olduğuna dair bir madde bulunması, hiçbir şartta ek ücret alamayacağınız anlamına gelmez ancak hesaplamada öncelikle bu sürenin düşülmesi gerekir. Yargıtay uygulamalarına göre, sözleşmede yer alan yıllık 270 saatin ücrete dâhil olduğu kuralı geçerlidir ve işçinin haftalık çalışma süresi tespit edildikten sonra öncelikle bu miktar mahsup edilmelidir.

Şantiye şefi gibi çalışma saatlerini kendisi belirleyen üst düzey yöneticiler kural olarak fazla çalışma ücreti talep edemezler. Yargıtay uygulamalarına göre, işyerinde projeyi sevk ve idare eden, kendi çalışma düzenini bizzat kuran ve aynı işyerinde kendisine mesai saatleri konusunda emir veya talimat veren daha üst konumda bir amiri bulunmayan kişiler üst düzey yönetici olarak kabul edilmektedir.

Mahkemenin sizin dava dilekçesinde belirttiğiniz talepleri aşarak daha fazla bir süre üzerinden hesaplama yapması ve buna göre karar vermesi hukuken mümkün değildir. İlgili Yargıtay kararında açıkça vurgulandığı üzere, yargılamada taleple bağlılık ilkesi geçerlidir ve hâkim tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup ondan fazlasına karar veremez.

Fazla çalışma sürelerinizin sistemde eksik gösterilmesi ve onayınız alınmadan serbest zaman uygulamasına dönüştürülmesi ciddi bir iş hukuku ihlalidir. Kaynak metinde belirtildiği üzere, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçinin rızası olmaksızın fazla mesai ücreti yerine serbest zaman kullandırılamaz.

Özel bir hastanenin hekimin yasal sigorta primini doğrudan onun maaşından kesmesi ve yasal sınırları aşan çalışma saatlerinin ücretini ödememesi, iş kanunu kapsamında kesinlikle hukuki incelemeye esas oluşturabilecek ağır bir işçi hakkı ihlali tablosudur. İş hukukunda genel kural olarak işveren, işçinin sosyal güvenlik kurumu primlerinin işveren payını kendisi ödemekle yükümlüdür ve bunu çalışanın ücretinden yasadışı yollarla kesmesi yasalara açıkça aykırıdır.

İş mevzuatı kapsamında bir çalışanın yapabileceği yıllık fazla çalışma süresi yasal olarak sınırlandırılmış olup, personel başına yıllık fazla mesai süresi iki yüz yetmiş saati geçemez. İş yoğunluğu, personel eksikliği veya benzeri gerekçeler öne sürülerek işçilere bu yasal sınırın üzerinde ve sürekli olarak fazla mesai yaptırılması hukuka aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir.

Fazla çalışma sürelerinizin karşılığını alamamanız, işçi ve işveren arasındaki sözleşmeye aykırılık teşkil edebilecek ciddi bir hukuki problemdir. Çağrı merkezi sektöründe günlük yasal çalışma limitlerinin aşılarak günde on bir saat gibi çok uzun periyotlarla çalıştırılmanız ve hafta sonu mesailerinizin ücretinize yansıtılmaması, doğrudan ücret hakkı kapsamında ele alınabilecek bir durumdur.

Amirinizin sizi mesleki olarak yıldırmak ve istifaya zorlamak amacıyla bilinçli olarak aşırı iş yüküne maruz bırakması, çalışma hukukunda tam olarak mobbing eyleminin karşılığıdır. Kadın yöneticilere görev tanımını aşan işler vererek hata yapmalarını sağlamak veya tükenmişlik yaratmak hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir.