İşçi Hakları

Fazla mesai ücretlerinizin işveren tarafından ödenmemesi, çalışma ilişkinizi tek taraflı ve haklı olarak sonlandırmanız için yeterli bir sebeptir ve bu durumda diğer yasal haklarınızı da talep edebilirsiniz. Hukuki değerlendirmelerde fazla mesai ücretleri sadece ek bir ödeme veya prim olarak görülmemekte, doğrudan doğruya geniş anlamdaki ücret kavramı içinde kabul edilmektedir.

Fazla mesai ücretinizin sadece tek bir aya ait çalışma çizelgesi baz alınarak geçmişteki tüm çalışma dönemlerinize yansıtılması hukuken hatalı bir uygulamadır. Yargıtay kararlarına göre, işyerinde farklı vardiya düzenlerinin uygulanması veya çalışma saatlerinin değişmesi gibi durumlarda, işçinin her dönem aynı düzende çalıştığı varsayılamaz.

Mahkemeler, yargılama sürecinde tarafların dilekçelerinde belirttikleri iddialar ve talep ettikleri sınırlar ile genel olarak doğrudan bağlı kalmaktadır. Siz dava dilekçenizde belirli bir dönem için haftanın iki günü on iki saat çalıştığınızı ifade etmişseniz, dinlenen tanıklar sizin bu talebinizi aşacak şekilde haftanın iki günü on dört saat çalıştığınızı belirtseler dahi, mahkemenin sizin beyanınızı aşacak şekilde bir hesaplama yapması hukuken mümkün görülmemektedir.

İşçilik alacaklarınızın ödenmemesi sebebiyle iş sözleşmenizi eylemli fesih yoluyla haklı nedenle sona erdirerek işe gitmeyi bırakmanız durumunda, işverenin sonradan tuttuğu tutanaklar yasal haklarınızı kaybetmenize yol açmaz. İş yerinde yaptığınız fazla çalışmaların karşılığının verilmemesi, kanunlarımız kapsamında size sözleşmeyi derhal ve haklı olarak sona erdirme yetkisi verir.

Fazla mesai yaptığınızı ispatlamak için işyerine giriş çıkış saatlerinizi gösteren yazılı belgeleri veya şahit beyanlarını kullanmanız gerekir. Mahkemeler öncelikle işçi tarafından imzalanmış olan maaş bordrolarına bakar ve bu bordrolar sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşır.

İşvereniniz tarafından mobbing uygulanarak işten çıkarıldığınızı iddia ediyorsanız, içeride kalan çeşitli işçilik alacaklarınızı faiziyle birlikte talep ederek mahkemeye başvurabilirsiniz. Nitekim Yargıtay dosyasında yer alan uyuşmazlıkta, bir satış görevlisi çalıştığı süre boyunca kendisine mobbing uygulandığını belirterek iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürmüş ve mahkemeden bu yönde taleplerde bulunmuştur.

Kendi çalışma saatlerinizi serbestçe belirlediğiniz ve yaptığınız satışlara göre prim aldığınız için mesai saatleri dışında veya resmi tatillerde çalışsanız dahi kural olarak ilave ücret alamazsınız. Tıbbi mümessil olarak sabit bir merkezde değil de kendi belirlediğiniz güzergahlarda doktor ziyareti yaparak çalıştığınızdan, serbest zamanlarınızı tamamen kendiniz ayarlamaktasınız.

Hayır, doğum izninde bulunduğunuz ve fiilen çalışmadığınız dönemler için fazla mesai ücreti hesaplanması yasal olarak mümkün değildir. Fazla çalışma alacağının doğabilmesi için işçinin o dönemde işyerinde eylemli olarak mesai yapmış olması zorunludur.

Evet, fazla çalışma yaptığınızı ve tatillerde çalıştığınızı sadece tanık beyanlarıyla ispatladıysanız, hakim hesaplanan toplam alacak miktarınız üzerinden belli bir oranda indirim yapmak zorundadır. Yargıtay uygulamalarına göre, uzun bir süre boyunca sürekli olarak fazla mesai yapılması veya genel tatillerde sürekli çalışılması hayatın olağan akışına uygun görülmemektedir.

İmzaladığınız maaş bordrosunda bir fazla çalışma ücreti ödenmiş görünüyorsa ve imza atarken eksik ödemeye dair bir not düşmediyseniz, kural olarak gerçekte daha fazla çalıştığınızı ileri süremezsiniz. Hukuken işçinin imzasını taşıyan bordrolar, sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliği taşımaktadır.