İşçi Hakları

İş sözleşmenizi ücretlerinizin ödenmemesi ve psikolojik baskı gibi haklı nedenlere dayanarak feshetmek zorunda kaldıysanız, eski işvereniniz kural olarak rekabet yasağını ihlal ettiğinizi ileri süremez. İşçinin şahsi haklarına saldırı niteliğinde olan mobbing eylemleri ve fazla çalışma ücretlerinin kanun ile sözleşme şartlarına uygun şekilde ödenmemesi, işçiye sözleşmeyi haklı nedenle feshetme imkânı tanır.

İflas eden şirkete karşı işçilik alacaklarınızı talep edebilmeniz için görevli mahkeme, şirketin iflasına karar veren yerdeki asliye ticaret mahkemesidir. Normal şartlarda işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklara iş mahkemeleri veya asliye hukuk mahkemeleri bakarken, işverenin iflas etmesi durumunda hukuki süreç değişmektedir.

Giriş ve çıkış kayıtları gibi yazılı belgelerin bulunmadığı durumlarda fazla çalışma, hafta tatili ve resmi tatil ücreti alacaklarınızı yalnızca tanık beyanlarına dayanarak ispatladığınızda, hesaplanan tutar üzerinden belirli bir oranda kesinti yapılması gündeme gelebilmektedir. Mahkemeler, işyerindeki mesai saatlerini ve çalışma günlerini sadece işçi tanıklarının anlatımları ile tespit ettiğinde, hesaplanan toplam alacak miktarı üzerinden genellikle hakkaniyet gereği bir indirim uygularlar.

Fazla mesai ve tatil ücretlerinizin ödenmemesi nedeniyle işten ayrılmanız, mahkemeler tarafından haklı sebeple fesih olarak değerlendirilmekte ve bu sayede kıdem tazminatına hak kazanmanıza olanak tanınmaktadır. Ancak hukuk sistemimizde fazla çalışma yaptığınızı ve ulusal bayram ile genel tatil günlerinde de çalışmaya devam ettiğinizi ispatlama yükümlülüğü tamamen işçi tarafı olan size aittir.

İşverenin sırf daha az vergi ve sigorta primi ödemek amacıyla maaşınızı asgari ücret üzerinden gösterip kalan kısmı elden ödemesi ve uzun saatler boyunca çalıştırıp karşılığını vermemesi durumunda ödenmeyen tüm bu haklarınızı yasal yollarla tahsil edebilirsiniz. Yargılamaya konu olan olayda da işçinin her gün uzun saatler boyunca çalıştırıldığı, öğle yemeği molası kullandırılmadan sadece on dakikalık kısa aralarla dinlendirildiği ve ulusal bayram ile genel tatil günlerinde bile çalıştırıldığı görülmüştür.

Öğretmenlere derslerinin olmadığı veya en az olduğu günlerde nöbet görevi verilmesi hukuka ve kamu yararına tamamen uygundur. Nöbet görevi eğitim ve öğretim hizmetinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilmektedir ve asıl ders görevinin daha verimli bir şekilde yerine getirilmesine engel olmaması bakımından bu uygulamanın yapılması gerekmektedir.

Okul idaresinin size dersinizin olmadığı veya en az olduğu günlerde nöbet görevi vermesi angarya yasağı ihlali olarak kabul edilmemektedir. Eğitim ve öğretim hizmetlerinin sağlıklı, güvenli ve verimli bir şekilde yürütülmesi için okullarda nöbet planlaması yapılması son derece elzemdir.

Aylıklı olarak çalışan kamu personelinin yıllık izin kullandığı dönemlerde maaşından herhangi bir kesinti yapılmadığı için çalışana ayrıca bir yıllık izin ücreti ödemesi yapılması hukuken mümkün değildir. Kurumda görev yaptığınız süre boyunca izinli olduğunuz günlerde aylığınızı kesintisiz olarak almaya devam ettiğinizden, kullanmadığınızı iddia ettiğiniz izinlerin karşılığını sonradan nakdi olarak talep edemezsiniz.

Dersinizin olmadığı günlerde tarafınıza nöbet görevi verilmesi angarya niteliğinde sayılmamakta olup bu uygulamayı sırf bu gerekçeyle iptal ettirmeniz olanaklı görünmemektedir. İlgili yönetmelik hükümleri uyarınca, eğitim ve öğretim hizmetlerinin sağlıklı ve güvenli bir şekilde yürütülmesi ile öğrencilerin ders saatleri dışındaki denetiminin sağlanması amacıyla idare tarafından öğretmenlere nöbet görevi verilebilmektedir.

Fazla çalışma ve resmi tatil ücretleriniz imzalı bordrolarınızda tahakkuk ettirilmiş ve ilgili tutarlar banka hesabınıza yatırılmışsa, kural olarak bu ödeme dönemleri için yeniden alacak talebinde bulunmanız oldukça zordur. Yargıtay, bordroların usulüne tam uygun olmadığı veya gün sayılarının eksik yazıldığı iddia edilse bile, tahakkuk ettirilen fazla mesai ve tatil ücretlerinin banka hesabına yatırılmış olması halinde bu belgelere değer verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.